Chương 119

Khoai tây được gieo trồng vào cuối tháng hai, trong điều kiện nhiệt độ thích hợp, củ sẽ phình ra và nảy mầm, trải qua chu kỳ sinh trưởng khoảng một trăm ngày là chín.

Thông thường, sau khi hoa khoai tây rụng khoảng hai mươi ngày, cây héo úa là có thể thu hoạch.

“Tri phủ đại nhân đâu? Sao lại không thấy người?”

Đồng tri từ trong đại sảnh bước ra, ông ta cầm theo sổ sách định đem qua cho Đỗ Hành xem, nhưng mấy lần đều không gặp được.

Tuy không phải là chuyện gì quá gấp gáp, nhưng vài lần đến mà không thấy Tri phủ, với tư cách là cấp trên, cấp dưới vẫn phải nắm được hành tung của ngài ấy.

Thấy đồng liêu ngồi gần đại sảnh của Tri phủ, liền hỏi một câu.

“Đại nhân sáng sớm đã dẫn người ra khỏi thành rồi.”

Đồng tri nhướn mày: “Lại ra khỏi thành à?”

“Vâng, đại nhân nói ruộng đất trồng thứ Tây Dương ngoài thành có thể thu hoạch được rồi.”

“Tri phủ đại nhân thật là siêng năng, việc nhỏ thế này cũng tự mình làm, chúng ta nên học tập.”

“Đúng vậy.”

Đồng tri và đồng liêu khách sáo vài câu, rồi trở về phòng làm việc của mình, vẻ mặt tươi cười lúc nãy cũng biến mất.

“Đường đường một Tri phủ cả ngày không ngồi ở công đường, lại giống như mấy gã nông dân suốt ngày canh chừng mấy mẫu ruộng, truyền ra ngoài chẳng phải bị người ta cười cho sao.”

“Đại nhân chẳng lẽ không biết vị Tri phủ của chúng ta xuất thân nông dân sao? Tuy giờ đây đã khoác áo mão, nhưng vẫn không bỏ được cái nghề cũ kiếm cơm.”

Đồng tri cười nhạt một tiếng: “Cũng không biết thứ củ Tây Dương đó có đáng giá mấy đồng, đừng có công cốc nhé. Hôm trước ta đi ngang qua ruộng khoai tây ngoài thành, thấy cây cối đã héo úa, cả mảnh ruộng đều tàn tạ, có thể thu hoạch được gì chứ, phí công chăm bón mấy tháng trời.”

“Không phải sao, đất cát đá ấy đến nông dân còn không thèm nhận, chẳng có chút dinh dưỡng nào, sao trồng trọt được.”

Biết Tri phủ đã ra khỏi thành để thu hoạch khoai tây, hai người càng duỗi thẳng chân, nhàn nhã giết thời gian chờ đến giờ tan làm để về nhà.

Gần trưa, Đồng tri đặt chén trà xuống, đoán chừng Tri phủ sẽ không đến nữa, liền đứng dậy khỏi phòng làm việc chuẩn bị về nhà ăn cơm.

Vừa đến cổng phủ nha, liền thấy nha dịch đang lùa hai xe bò trở về!

Đồng tri vội vàng dừng bước, lùi lại nấp vào trong, đợi đến khi tiếng người khuân vác bên ngoài ồn ào lên, ông ta mới giả vờ như vừa nghe thấy động tĩnh mà bước ra.

“Đại nhân, ngài đã về rồi ạ?”

Ông ta lớn tiếng hỏi một câu, vội vàng tiến lên, giả vờ như không biết chuyện gì mà hỏi:”Đây là thứ gì vậy?”

Đỗ Hành đã dẫn người đào khoai cả buổi sáng, tuy Hi Giang khí hậu ôn hòa, nhưng vào mùa thu hoạch, làm việc hăng say cả buổi sáng vẫn khiến người ta mồ hôi nhễ nhại.

Hắn lau mồ hôi trên trán, lật tấm vải gai phủ trên giỏ vừa được dỡ xuống khỏi xe bò, một giỏ khoai tây vàng ươm hiện ra trước mắt.

Khoai tây to bằng nắm tay, nhỏ tròn như viên bi, Đỗ Hành phân loại to nhỏ để riêng, rất ngăn nắp.

Mệt thì mệt, nhưng nhìn hai giỏ khoai tây gieo trồng hồi đầu xuân mấy tháng đã tăng gấp bội, niềm vui lớn hơn cả sự mệt mỏi: “Khoai tây trồng hồi đầu năm, trải qua hơn ba tháng cuối cùng cũng đã chín. Hôm nay thu hoạch được một mẫu đem về, sản lượng cũng khá.”

Trương Đồng tri trố mắt nhìn, thấy mười mấy giỏ khoai tây, số này ít nhất cũng phải ba năm thạch, vậy mà chỉ là sản lượng của một mẫu ruộng.

Ông ta có chút không tin mảnh ruộng khoai tây tưởng chừng như khô cằn kia lại có thể cho ra nhiều khoai tây đến vậy.

Trước đây, khi nói chuyện phiếm với một cấp dưới cùng phòng làm việc, nghe nói thứ khoai ở quê cũng héo úa rồi mới thu hoạch, thứ Tây Dương này gọi là khoai tây, nghĩ chắc cũng giống khoai, hẳn là đào củ từ trong đất.

Ông ta không có kinh nghiệm làm nông, nhìn thấy củ khoai tây còn dính đất, nghĩ chắc cấp dưới nói đúng.

Nhưng hiện tại không phải lúc để tìm hiểu xem khoai tây được trồng như thế nào, mà là một mẫu ruộng đã cho ra nhiều khoai đến vậy, mảnh đất hoang ở ngoại ô lại có thể đạt năng suất như thế, nếu đất đai màu mỡ hơn, chẳng phải còn cao hơn nhiều sao?!

Trước đó mọi người còn nói Tri phủ bị thương nhân người Hồ lừa gạt, mấy củ khoai trồng xuống thì có thể thu hoạch được bao nhiêu, bây giờ bày ra trước mắt, thật sự khiến người ta kinh ngạc.

Trương Đồng tri trước kia là người phản đối mạnh mẽ nhất, thấy tình hình này, liền nói: “Tri phủ đại nhân thật là sáng suốt, thứ Tây Dương này quả thực có thể sinh sôi nảy nở, nhìn thu hoạch đáng mừng này, cũng không uổng công đại nhân dày công chăm sóc mấy tháng trời.”

Ông ta khen ngợi vài câu, nhưng cũng không muốn chỉ nịnh nọt, liền cười hề hề cầm một củ khoai tây lên, nhìn trái nhìn phải: “Hạ quan kiến thức nông cạn, chỉ là không biết thứ Tây Dương này nên chế biến như thế nào, hương vị có giống với gạo lúa không? Mong đại nhân chỉ giáo.”

Đỗ Hành biết rõ lão già này là con cáo già, trước mặt một kiểu, sau lưng một kiểu.

Mọi người đều giữ thể diện cho nhau, hắn cũng cười nói: “Trương Đồng tri đừng vội, thương nhân người Hồ đã nói cho ta cách chế biến thứ Tây Dương này, trước khi gieo trồng hồi xuân ta đã thử một hai lần, bây giờ được mùa, nhất định sẽ cùng chia sẻ với các vị đồng liêu trong phủ nha.”

Mấy hôm sau, các quan viên phủ nha đều nhận được thiếp mời của Đỗ Hành, mời các đồng liêu đến phủ dùng tiệc.

Nghe nói còn mời cả một số hương thân sĩ đại phu có ruộng đất trong phủ thành, cùng các thương gia kinh doanh nhà hàng quán ăn.

Các quan viên trong phủ nha lập tức vui mừng, bản thân họ đều không thích tiệc tùng giao tiếp, hôm nay lại mời nhiều khách như vậy, thật là kỳ lạ.

Trong thiếp mời còn viết rõ ràng, là tiệc khoai tây.

Nghe nói Tri phủ hồi đầu năm đã thuê đất trồng khoai tây, cách ba ngày lại phải đích thân xuống ruộng chăm sóc, hôm trước còn dẫn cả gia quyến đi thu hoạch, theo nha dịch nói thì hơn ba mẫu đất đã thu được hơn ba mươi thạch khoai.

Năng suất cao như vậy, các quan viên cũng có chút hứng thú, nay nghe nói Tri phủ mở tiệc mời mọi người đến thưởng thức khoai tây, càng bàn tán sôi nổi.

Ngày mười hai tháng tám, tiệc khoai tây cuối cùng cũng bắt đầu.

“Nhớ kỹ, nhất định phải ngâm nước cho hết tinh bột, nếu không khi xào sẽ bị dính chảo dễ cháy, giữ được độ giòn sẽ ngon hơn!”

“Khoai tây nghiền nhuyễn ra một chút, viên chiên phải vàng đều. Khoai tây kho sườn thì cắt miếng vuông…”

Tần Tiểu Mãn chống nạnh, nhìn căn bếp rộng lớn chật kín người, đầu bếp nam nữ có mười mấy người, lại thêm người phụ bếp, nhóm lửa, tổng cộng hai ba mươi người.

Tiếng chiên xào, tiếng va chạm giữa nồi sắt và xẻng không ngừng vang lên, không khí càng thêm náo nhiệt nhờ hương thơm của các món ăn đang được chế biến.

Đỗ Hành ở trong bếp giám sát chỉ đạo, chân không ngừng chạy, nhân lúc hắn đi xem đầu bếp làm đồ ăn, Tần Tiểu Mãn liền kéo hắn lại.

“Thôi nào, đã huấn luyện bảy tám ngày rồi, đây đều là những đầu bếp lão luyện, người ta đã học các món chàng dặn dò từ lâu rồi, không cần chàng phải giám sát nữa. Khách khứa bên ngoài đã đến rồi, chàng là chủ nhà cứ ru rú trong bếp thế này không ổn.”

Nói xong, cậu lấy từ trong tay áo ra một chiếc khăn, lau mồ hôi trên trán Đỗ Hành: “Được chưa?”

Đỗ Hành cười đáp: “Các món ăn cũng gần xong rồi, ta ra ngoài đón khách vào bàn.”

Vườn nhà quan đã đông nghịt người, vì mở tiệc mời khách, Đỗ Hành còn cẩn thận mời cả đoàn hát tuồng, để khách giải trí trong lúc chờ đợi.

Lúc hắn ra ngoài vừa hay kết thúc một bài hát, liền mời khách vào sảnh ngồi vào bàn.

Các vị khách mời đều là những nhân vật có máu mặt ở phủ Hi Giang, cũng đã từng trải qua không ít, lần này nghe nói được ăn khoai tây, lại còn là Tri phủ đích thân xuống bếp giám sát, khiến khách khứa khó có được sự mong chờ đối với một bữa tiệc.

Sau khi các bàn khách lần lượt yên vị, quản gia lớn tiếng gọi món, chỉ chốc lát sau, hai người phục vụ đã bưng khay đựng thức ăn vào sảnh.

Lần này, thứ tự lên món theo quy tắc mặn trước, nhạt sau, hương vị từ đậm đến nhạt, lạnh trước nóng sau.

Vì vậy, đầu tiên sẽ là món khai vị, tiếp theo là món xào, món chính, sau đó là món canh, cuối cùng là món dưa muối nhỏ.

“Món đầu tiên, Lục vị giòn!”

Món này là khoai tây cắt sợi gợn sóng, trần qua nước sôi rồi trộn với sáu loại gia vị khác nhau trong cùng một đĩa.

Bao gồm mặn cay, tê cay, chua cay, ngọt cay, vị nguyên bản và vị nước tương thơm, luộc không quá mềm, hơi giòn, nên gọi là Lục vị giòn.

Vì là thứ lạ, Đỗ Hành đặc biệt sắp xếp một người xướng món, mỗi món lên đều giới thiệu tên món và cách chế biến.

Khách khứa nhìn đĩa hoa lớn trên bàn, tuy đã nóng lòng muốn thử, nhưng vẫn giữ lễ, yên lặng chờ người xướng món giới thiệu xong mới động đũa.

Mỗi bàn, đũa đầu tiên gắp vào miệng, hương vị đều khác nhau.

Nhưng cảm nhận ban đầu đều hơi ngạc nhiên, thứ Tây Dương này không hề chát, không hề đắng, cũng không có mùi tanh, hương vị tuy không quá đặc biệt, nhưng lại khá dễ ăn, phần lớn mọi người đều có thể chấp nhận được hương vị này.

Món đầu tiên sáu vị còn chưa kịp nếm thử hết, món tiếp theo đã được dọn lên.

“Món thứ hai, Sợi vàng!”

Đúng như tên gọi, là món khoai tây sợi xào, vì khoai tây có màu vàng, cắt sợi giống như vàng, người thời nay thích đặt cho món ăn những cái tên mỹ miều, như vậy dường như càng dễ ăn hơn.

Chỉ trong vòng một khắc đồng hồ, liên tiếp các món bánh khoai tây chiên, vịt kho khoai tây, sườn kho khoai tây, viên khoai tây nghiền chiên, khoai tây chiên, canh khoai tây sợi ba màu… lần lượt được dọn lên.

Tóm lại là chiên, xào, luộc, kho, hầm, om, đủ mọi cách chế biến, lại kết hợp với thịt gà, vịt, cá, lợn,… các món mặn thông thường, như thể thứ Tây Dương này không kén cách chế biến, cũng không kén nguyên liệu, kiểu gì cũng thành một món ăn.

Dù là người từng nếm đủ sơn hào hải vị, cũng phải thấy đây là một bữa ăn lạ miệng, chưa phổ biến rộng rãi, mới được dọn lên bàn ăn thì sao có thể không tươi ngon được.

Càng ăn càng thấy thích thú, nhưng đến khi đã no nửa bụng, khách khứa vẫn chưa thỏa mãn, bụng đã không chịu đựng nổi nữa.

“Thật tuyệt vời! Ngon miệng mà lại no bụng!”

Trương Đồng tri thấy từ quan lại, hương thân đến thương gia, ai nấy đều khen ngợi bữa tiệc độc đáo này.

Cảm xúc dâng trào, thậm chí có người còn tức cảnh sinh tình làm thơ.

Trương Đồng tri mím môi, món ăn thì ngon nhưng lại thấy nghẹn ngào.

Bữa tiệc của Đỗ Hành rất thành công, chiêu đãi các quan lại, hương thân, thương gia trong phủ thành rất chu đáo, lại còn quảng bá rầm rộ cho thứ Tây Dương không được mọi người xem trọng trước đó, nhất thời khoai tây nổi tiếng khắp nơi.

Chỉ hai ngày sau bữa tiệc, không cần hắn phải nói nhiều, đã có thương gia đến hỏi mua.

Khí hậu địa phương thích hợp, có thể trồng hai vụ một năm, gieo trồng vào tháng mười một, tháng mười hai, thu hoạch vào tháng năm, tháng sáu; thu hoạch vụ mùa vào tháng chín, có thể gieo trồng lại, thu hoạch vào tháng mười hai mùa đông.

Lần này, Đỗ Hành không cần phải vất vả thuyết phục nữa, hương thân có đất muốn trồng, lý trưởng đại diện nông dân cũng muốn trồng.

Ai cũng muốn, đến cả quan lại trong phủ nha cũng muốn xin Tri phủ vài cân đem về quê cho bà con thưởng thức.

Đỗ Hành biết ít người có thể cưỡng lại sức hấp dẫn của khoai tây, nhưng hắn cũng không bị sự nhiệt tình của mọi người làm mờ mắt.

Khoai tây tuy là thứ tốt, ngon miệng lại no bụng, năng suất cao, dễ trồng; nhưng cái gì cũng có hai mặt, nếu xử lý không đúng cách cũng sẽ gây ra không ít tác hại.

Ví dụ như thành phần dinh dưỡng đơn điệu, không thể thay thế hoàn toàn lương thực, dễ dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng; ăn khoai tây mốc, mọc mầm dễ bị ngộ độc,…

Chỉ sợ thương gia thấy khoai tây có tiềm năng lợi nhuận lớn, sẽ thu mua số lượng lớn, ảnh hưởng đến lựa chọn cây trồng của người dân, đến lúc đó bỏ hết lúa nước mà chỉ trồng khoai tây thì sẽ không hay.

Hiện tại có thể coi khoai tây là một loại cây trồng kinh tế, một mặt cân bằng sự phụ thuộc vào lúa gạo, mặt khác có thể tăng thêm thu nhập, như vậy là tốt nhất.

Vì vậy, trước khi phân phát hạt giống, Đỗ Hành đã soạn thảo kỹ lưỡng về khoai tây, cách thức trồng trọt, thời điểm thu hoạch, cách chế biến, lưu ý khi sử dụng,…

Sau đó, phủ nha sẽ kiểm soát số lượng trồng của từng thôn, từng thương gia, ví dụ như gia đình có năm mẫu ruộng, thì chỉ được trồng một mẫu khoai tây.

Và trước khi đến nhận hạt giống khoai tây, lý trưởng, hương thân, sĩ đại phu phải đọc thuộc các lưu ý về khoai tây do phủ nha soạn thảo và niêm yết bán ra, phải tham gia kiểm tra, đạt yêu cầu mới được nhận hạt giống.

Sau khi nhận được, phải tiếp tục tuyên truyền và kiểm tra lại cho người làm thuê hoặc nông dân của mình, cứ như vậy tầng tầng lớp lớp, cuối cùng phủ nha sẽ kiểm tra lại.

Quan phủ xuống địa phương bất kỳ điểm danh kiểm tra, nếu người được hỏi đang trồng khoai tây mà lại không biết gì về nó, sẽ truy cứu trách nhiệm đến lý trưởng và chủ đất để xử phạt.

Nhất thời phủ Hi Giang dấy lên phong trào học tập, trong quán rượu, quán trà, mọi người đều lấy việc kiểm tra lẫn nhau về kiến thức khoai tây làm trò tiêu khiển, có thể nói là đã bước vào giai đoạn toàn dân học tập, còn sôi nổi hơn cả khoa cử.

Dưới sự nỗ lực không ngừng của Đỗ Hành, trong phủ Hi Giang xuất hiện rất nhiều quán ăn khoai tây, lấy phủ thành làm điểm, sau khi thành công sẽ áp dụng phương pháp tương tự để tuyên truyền trồng trọt ở các huyện.

Vài năm sau, túi tiền của người dân phủ Hi Giang dần rủng rỉnh, giá gạo cũng có xu hướng giảm.

Năm Minh thứ chín, lương chưa chuyển, quân đã hành, chiến sự biên cương ngày càng căng thẳng.

Mấy năm tích trữ binh mã, luyện tập, tuy triều Đại Quân có quân tinh nhuệ, nhưng chiến sự đến quá nhanh, lương thực chưa chuẩn bị đầy đủ, quân lính đã xuất quân, binh sĩ trên chiến trường chịu thiệt thòi về lương thực, liên tiếp bại trận.

Hoàng đế ra lệnh các phủ gấp rút chuẩn bị lương thảo, các phủ đều kêu khổ, thì phủ Hi Giang đã nhanh chóng vận chuyển nghìn thạch khoai tây đến biên giới để cứu trợ.

Năm Minh Hiển mười, quân ta đại thắng, thu phục lại cả vùng đất đã bị mất do chiến bại và cắt nhượng từ thời Tiên đế, cả nước hân hoan.

Năm đó, cũng là năm thứ năm Đỗ Hành nhậm chức ở phủ Hi Giang.

Hoàng đế khao thưởng ba quân, đại xá thiên hạ.

Đồng thời, vượt qua Lại bộ, trực tiếp hạ chiếu điều Tri phủ phủ Hi Giang Đỗ Hành về kinh nhậm chức Lại bộ Thị lang, chánh tam phẩm, đứng đầu Lục bộ.truyen full, truyenfull, truyenfullvn, truyenfulllivetruyenfull,truyenfull vn