HỒ SƠ THỨ 1
Ngày hôm đó, tôi đang ở một quán cà phê tại Toyama. Đối diện với tôi phía bên kia bàn là một phụ nữ tên Negishi Yayoi, khoảng ba mươi tuổi, đang làm công việc bán thời gian và sinh sống tại tỉnh này. Chúng tôi có cuộc gặp gỡ này là nhờ con trai của cô ấy.
Cậu bé Negishi – Kazuki – sắp tròn bảy tuổi. Một ngày nọ, cậu mượn cuốn Ngôi nhà kỳ quái trong thư viện của trường tiểu học về đọc, có lẽ vì thích bản vẽ mặt bằng nhà in trên bìa sách. Nhưng vì chưa biết nhiều chữ kanji nên cậu nhờ mẹ đọc cho nghe. Negishi hứa đọc sách cho con mỗi tối trước khi đi ngủ, với điều kiện “mỗi ngày chỉ đọc một lần, đúng mười phút trước giờ ngủ”. Khi đọc sách, ký ức tuổi ấu thơ ùa về trong cô, và đó là một ký ức không mấy dễ chịu, kỳ quái mà cô đã cố chôn sâu trong lòng.
Negishi: Ở nhà bố mẹ tôi có một căn phòng có điểm bất thường. Nhưng mà ngôi nhà ấy đã bị phá dỡ từ lâu rồi, tôi cũng quá bận rộn với cuộc sống hiện tại nên chẳng lúc nào rảnh mà nhớ đến chuyện đó… hay nói đúng hơn thì tôi cố quên nó đi. Thế nhưng khi đọc sách, ngôi nhà và chuyện của mẹ tôi cứ dần dần hiện lên trong tâm trí…
Khi vừa nhắc đến “chuyện của mẹ”, khuôn mặt Negishi tối sầm lại.
Negishi: Kể từ đó, dù ở nhà làm việc vặt hay đi làm bán thời gian, đầu óc tôi lúc nào cũng bị ám ảnh bởi chuyện ấy…
Thế rồi tôi nghĩ: “Nếu nói chuyện với người viết cuốn sách kia, có lẽ sẽ có gì đó thay đổi chăng?” và đã liên hệ với nhà xuất bản. Nói vậy nhưng tôi không kỳ vọng anh sẽ tìm ra chân tướng sự việc hay gì cả… Tóm lại thì tôi chỉ cho rằng kể ra câu chuyện ấy sẽ giúp tôi thoát khỏi lời nguyền của quá khứ mà thôi. Thật xin lỗi vì đã làm phiền anh.
Tác giả: Không có chuyện đó đâu. Từ khi cuốn sách kia được xuất bản, tôi đã được nghe những chuyện liên quan đến “bố cục mặt bằng nhà” từ rất nhiều người, và việc “sưu tầm những bản vẽ mặt bằng kỳ quái” đã trở thành kế sinh nhai của tôi rồi. Lần này cũng vậy, nên hoàn toàn không có gì phiền phức cả. Tất nhiên, nếu tham gia vào công việc kiêm sở thích này của tôi khiến cô Negishi cảm thấy nhẹ lòng hơn thì thật là nhất cử lưỡng tiện, tôi cũng lấy làm mừng lắm.
Negishi: Nghe anh nói vậy là tôi thấy vui rồi.
Negishi lấy từ trong túi xách ra một cuốn sổ, mở rộng trên mặt bàn. Trên đó là một bản vẽ mặt bằng được vẽ tay bằng bút chì, có dấu vết tẩy xóa nhiều lần. Negishi nói cô ấy đã cố gắng đào sâu ký ức mơ hồ của mình từng chút, từng chút một, vẽ rồi lại xóa, sửa đi sửa lại nhiều lần để ra được bản vẽ này.
Bản vẽ tác giả đồ lại từ bản vẽ mặt bằng của cô Negishi.
Negishi: Nơi bố mẹ tôi sống là ngôi nhà một tầng trong khu dân cư thành phố Takaoka, tỉnh Toyama. Tôi không thấy đó là một nơi khó sống, nhưng có điểm này… nghĩ thế nào cũng thấy lạ, từ hồi còn nhỏ, tôi đã luôn thắc mắc về nó.
Cô ấy chỉ vào một khoảng trên bản vẽ mặt bằng.
Negishi: Đoạn hành lang này, anh có thấy nó không cần thiết không?
Tác giả: Không cần thiết…?
Negishi: Nó chẳng dẫn đến đâu cả. Đi vào đoạn này là hành lang cụt đó. Nếu không có nó, phòng tôi và phòng bố mẹ chắc chắn có thể nới rộng ra. Tôi vẫn luôn không hiểu khoảng không vô ích này được xây vì mục đích gì.
Quả đúng là khoảng không này thật kỳ lạ: Quá nhỏ để làm chỗ chứa đồ, cũng chẳng có cửa ra vào hay cửa sổ gì cả.
“Hành lang cụt”… chỉ có thể mô tả như vậy.
Negishi: Ngày xưa có lần tôi đã thử hỏi bố: “Cái hành lang này để làm gì ạ?” Lúc đó bố tôi đã tỏ ra bồn chồn lo lắng và cố tình lái sang chuyện khác. Thất vọng vì câu hỏi của mình bị lờ đi, tôi đã hơi mè nheo, cố hỏi cho bằng được cái hành lang ấy là sao. Bố tôi vốn chiều con, bình thường như vậy thì ông sẽ nhượng bộ, nhưng chỉ riêng lần đó, từ đầu tới cuối ông chẳng hé răng một lời.
Tác giả: Có điều gì khiến bố cô không thể nói về cái hành lang ấy không?
Negishi: Tôi nghĩ là có. Bố cục mặt bằng nhà là do bố mẹ tôi cùng với người của bên công ty kiến trúc cùng thảo luận xây ra, nên không thể có chuyện bố tôi không biết gì cả. Vậy mà bố không chịu nói cho tôi… nên tôi nghi là ông ấy đã che giấu gì đó.
Tác giả: Nhân tiện thì mẹ cô có nói gì không?
Negishi: Tôi không hỏi mẹ. Nói đúng hơn là không thể hỏi… Quan hệ giữa tôi và bà ấy không ở mức có thể dễ dàng hỏi chuyện như vậy.
Vừa nhắc đến mẹ mình, sắc mặt Negishi đã tối sầm lại. Theo kinh nghiệm của tôi, để hiểu một “ngôi nhà”, không chỉ cần bố cục mặt bằng của nó mà còn phải biết rõ những “người” sống tại đó nữa. Tôi có cảm giác người mẹ chính là chìa khóa để giải mã bí ẩn của ngôi nhà này.
Tác giả: Nếu không phiền thì cô kể nhiều nhất trong phạm vi có thể về mẹ cô cho tôi nghe với được không?
Negishi: … Được… Mẹ tôi đối với bố và hàng xóm láng giềng thì là người bình thường vui vẻ, nhưng riêng với tôi, lúc nào bà ấy cũng rất khắc nghiệt. Gần như chưa bao giờ bà ấy khen tôi và luôn tức giận la mắng tôi vì những chuyện rất nhỏ. Nếu chỉ thế thì có thể xem như bà ấy thuộc dạng “bà mẹ khó tính”, nhưng đôi khi bà ấy sẽ nhìn tôi như thể tôi là thứ gì đó kinh khủng lắm… Như thể bà ấy khiếp sợ tôi. Có những lúc tôi cảm thấy bà ấy muốn né tránh tôi. Nói tóm lại là thái độ của bà ấy đối với tôi rất bất thường.
Tác giả: Có lý do gì khiến mối quan hệ của cô và mẹ xấu đi không?
Negishi: Tôi không biết nữa. Từ khi tôi có nhận thức về thế giới xung quanh thì mọi chuyện đã như thế rồi. Tôi luôn nghĩ một cách hết sức tự nhiên rằng “mình bị mẹ ghét bỏ”. Nhưng giờ ngẫm lại thì cảm giác mọi chuyện không đơn giản vậy. Ngoài việc đối xử khắc nghiệt với tôi, mẹ còn bao bọc thái quá. Tôi sinh non nên từ nhỏ cơ thể đã yếu ớt. Ngày nào mẹ cũng hỏi tôi những câu kiểu như: “Con có thấy ốm mệt gì không?”; “Có đau chỗ nào không?” rồi thì “Con không mò ra đường lớn chứ?”
Tác giả: Đường lớn?
Negishi: À, phải giải thích về điều này nữa.
Negishi: Phía nam nhà bố mẹ tôi quay ra đường lớn, phía bắc, phía đông và phía tây là nhà dân. Giữa các nhà có một hẻm nhỏ chạy xuyên qua. Mẹ tôi luôn bảo: “Dù có việc gì cũng không được ra đường lớn, khi ra ngoài thì đi bằng đường hẻm thôi”. Phần đường dành cho người đi bộ ở bên đường lớn khá hẹp, quả là có chút nguy hiểm thật, nhưng chỗ chúng tôi là vùng ngoại ô, chẳng có mấy xe cộ qua lại, tôi nghĩ mẹ lo lắng hơi quá. Dù sao thì nếu không nghe lời tôi sẽ bị mắng té tát.
Một mặt thì khắc nghiệt, mặt khác lại lo lắng bao bọc thái quá… Về thái độ đó của mẹ Negishi, tôi có một suy đoán thế này: Trên đời này có một số bậc cha mẹ “không biết cách thể hiện tình yêu thương đối với con cái”. Họ là những người rất nghiêm túc. Nghiêm túc quá đà đến mức một mực tin rằng bản thân phải “hoàn thành trách nhiệm của bậc làm cha làm mẹ”, và dốc hết tâm hết sức bảo vệ con mình. Thế nhưng sự căng thẳng của họ lại truyền sang đứa trẻ khiến hai bên không giao tiếp hiệu quả được với nhau. Điều đó khiến họ lo lắng, cáu kỉnh và dần dần né tránh đứa trẻ.
Áp lực từ vai trò “làm cha làm mẹ” biểu hiện ra dưới nhiều dạng như là “bao bọc thái quá” hay “cự tuyệt tương tác”, và khiến đứa trẻ tổn thương, đau khổ… Có lẽ vậy. Tôi nghĩ có một khả năng là vậy.
Tác giả: Cô Negishi, sau khi nghe những gì cô kể, tôi nghĩ có lẽ hành lang kia được xây theo ý của mẹ cô đấy.
Đoạn hành lang cụt nằm giữa phòng bố mẹ và phòng Negishi, nếu thay đổi cách nhìn thì có thể nói vì đoạn hành lang này mà hai căn phòng được phân tách ra. Vậy chẳng phải đó chính là công dụng của đoạn hành lang này sao.
Vì bao bọc thái quá nên vừa muốn ở gần con lại vừa muốn giữ khoảng cách. Chẳng phải nó giống như một “bức tường” được xây nên bởi tâm lý đầy mâu thuẫn của người mẹ sao?
Tôi cố gắng giải thích nhẹ nhàng hết mức có thể để không làm tổn thương Negishi. Nhưng sau khi nghe xong, cô ấy lại chậm rãi lắc đầu.
Negishi: Thật ra thì trước đây tôi cũng từng nghĩ vậy, rằng phải chăng mẹ muốn đẩy tôi ra xa. Thế nhưng nếu nghĩ theo hướng đó thì thật kỳ lạ: Ngôi nhà được hoàn thiện vào tháng 9 năm 1990, nửa năm sau khi tôi ra đời.
Tháng 3 năm 1990: Negishi ra đời
Tháng 9 năm 1990: Nhà được xây hoàn thiện
Negishi: Dù có làm nhanh đến mức nào thì từ khâu thiết kế đến khâu hoàn thiện cũng không thể chỉ mất có nửa năm. Tức là bản vẽ mặt bằng nhà phải có từ trước khi tôi ra đời. Đúng là như vậy thì sao có chuyện muốn đẩy tôi ra xa từ hồi đó chứ…
Quả thật dù thế nào đi chăng nữa thì chẳng có bậc cha mẹ nào muốn né tránh con mình từ trước khi nó chào đời cả.
Negishi: Xin lỗi nhé, đáng lẽ tôi phải kể chuyện này từ trước.
Tác giả: À không sao đâu. Nhưng có vẻ việc “ngôi nhà được hoàn thiện nửa năm sau khi cô Negishi ra đời” là một manh mối quan trọng.
Negishi: Thật vậy sao?
Tác giả: Nếu xét về mặt thời điểm thì chẳng phải bố mẹ cô quyết định xây ngôi nhà ấy sau khi có con sao. Vậy là theo một nghĩa nào đó, tôi nghĩ ngôi nhà này được xây vì cô Negishi. Nếu vậy thì đoạn hành lang ấy có khả năng liên quan đến sự ra đời của cô. Đến giờ thì chúng ta không biết sau đó còn gì nữa không.
Negishi: Nếu chuyện là vậy thì… đáng lẽ tôi phải hỏi kỹ bố mẹ mới phải.
Tác giả: … À, xin thứ lỗi cho câu hỏi của tôi, nhưng không biết bố mẹ cô giờ thế nào?
Negishi: Cả hai người họ đều qua đời từ lâu rồi.
Negishi kể cho tôi nghe về ngày bố mẹ cô qua đời.
Negishi: Đó là mùa đông năm tôi học lớp Ba. Cả gia đình ba người đang ăn cơm, thì mẹ tôi đột nhiên nói: “Đau đầu quá”, rồi gục xuống tại chỗ. Chúng tôi vội vàng gọi cấp cứu, nhưng vì cuối năm nên xe cứu thương rất lâu sau mới đến và đưa mẹ đi.
Kết quả kiểm tra cho thấy mẹ Negishi bị đột quỵ, vì xử lý chậm trễ nên để lại di chứng toàn thân, từ đó về sau chỉ có thể nằm liệt giường. Bố cô nghỉ việc chăm bệnh cho mẹ và nhận làm đủ mọi công việc bán thời gian những lúc có thể. Negishi cũng cố hết sức đỡ đần việc nhà, nhưng sức của một đứa trẻ tiểu học có hạn. Bố cô thiếu ngủ và càng lúc càng trở nên tiều tụy trong những tháng ngày vất vả ấy. Họ sống như vậy suốt hai năm. Khi Negishi lên mười một tuổi, mẹ cô mất vì viêm phổi. Chẳng bao lâu sau, như thể đi theo bà ấy, bố cô cũng mất vì bệnh. Negishi nói có lẽ sau hai năm trời chăm nom người vợ bệnh tật, ông không thể chịu đựng nổi cái chết của bà.
Negishi: Sau đó, tôi được họ hàng xa nhận nuôi. Nhà bố mẹ đẻ của tôi được rao bán nhưng mãi không có người mua. Nhiều năm sau đó, nghe nói nó đã bị phá dỡ để người ta xây chung cư.
Negishi nhấp một ngụm cà phê rồi đặt tách xuống đĩa lót.
Negishi: … Sau khi bố mẹ qua đời, trong lúc dọn dẹp đồ đạc họ để lại, tôi tìm thấy hai điều bất ngờ. Đầu tiên là tiền. Một phong bì trong ngăn tủ của mẹ tôi, bên trong có 68 tờ 10.000 yên. Chắc đó là quỹ đen của bà ấy.
Tác giả: 680.000 yên à… Bà ấy tiết kiệm cũng được khá nhiều nhỉ.
Negishi: Hồi còn khỏe, mẹ tôi có làm bán thời gian ở một tiệm cơm hộp, nên việc bà ấy tiết kiệm được một khoản cũng không có gì lạ. Chẳng qua trong suy nghĩ của tôi thì bà ấy không phải là kiểu người trọng vật chất, nên có hơi bất ngờ. Nếu chỉ có thế thì chẳng nói làm gì, nhưng mà…
Tác giả: Còn một thứ nữa phải không, là gì vậy?
Negishi: … Là một con búp bê. Trong tủ tường ở căn phòng kiểu Nhật có một con búp bê gỗ được bọc giấy báo. Tôi không biết nó là đồ của bố hay của mẹ, nhưng… điều kỳ lạ một cánh tay và một bên chân của nó bị mất.
Tác giả: Sao cơ…?
Negishi: Thấy rờn rợn nên tôi đã vứt nó đi rồi, nhưng đến tận bây giờ tôi vẫn không biết rốt cục nó là thứ gì hay do ai làm hỏng…
Đoạn hành lang bí ẩn, thái độ của bà mẹ, 680.000 yên và một con búp bê hỏng. Những mảnh thông tin rời rạc, chẳng liên quan đến nhau cứ luẩn quẩn trong đầu tôi. Đúng lúc đó chợt có tiếng lạch cạch vang lên. Định thần nhìn lại, tôi thấy tay cầm tách cà phê của cô Negishi đang khe khẽ run từng chặp, khiến chiếc tách va vào đĩa lót thành tiếng.
Tác giả: Cô vẫn ổn chứ?
Negishi: Vâng… tôi xin lỗi. Chẳng hiểu sao tôi đột nhiên thấy căng thẳng quá.
Tác giả: Căng thẳng?
Negishi: Thật ra thì… hôm nay gặp anh, điều tôi thực sự muốn nói là chuyện sau đây.
Negishi nhìn xuống những đầu ngón tay vẫn còn hơi run run của mình, nhỏ giọng nói.
Negishi: Từ khi bố mẹ mất, tôi đã suy nghĩ mãi. Rốt cục thì trong ngôi nhà đó ẩn chứa bí mật gì. Tôi cứ băn khoăn, trăn trở mãi. Rồi chẳng còn cách nào khác, đành tìm đọc sách kiến trúc và ghi lại những điều mình tìm ra vào một cuốn sổ, vừa ghi chép vừa suy nghĩ suốt một thời gian dài. Sau đó, một ngày nọ, tôi đã tìm ra đáp án.
Tác giả: Đáp án… Cô đã giải mã được điều bí ẩn?
Negishi: … Vâng. Nhưng tôi không có chứng cứ, hơn nữa, lỡ như… nếu như “đáp án” đó đúng thì tôi sẽ sợ hãi và đau buồn vô cùng… Vậy là cuối cùng tôi chọn gạt nó khỏi đầu. Tôi đã cố quên nó đi… Nhưng vô ích. Nhiều năm trôi qua, tôi đã trưởng thành, kết hôn, có con, trải qua bao nhiêu chuyện rồi, thế nhưng mỗi khi nghĩ tới “đáp án” đó, tôi lại thấy sợ. Lúc này cũng vậy. Chỉ định kể câu chuyện này thôi mà tôi đã căng thẳng vô cùng rồi… Thật sự tôi chỉ muốn thoát khỏi nó.
Ban đầu Negishi nói “Tôi chỉ cho rằng kể ra câu chuyện ấy sẽ giúp tôi thoát khỏi lời nguyền của quá khứ”. “Lời nguyền của quá khứ” ở đây có lẽ chính là “đáp án” kia, cô ấy muốn cảm thấy khá hơn bằng cách kể nó cho tôi.
Tác giả: Từ đó đến giờ hẳn cô đã khổ sở lắm. Thành thật mà nói, tôi không chắc mình có thể phán đoán chính xác “đáp án” của cô là đúng hay sai. Nhưng chắc chắn kể ra sẽ khiến cô nhẹ lòng hơn. Không cần phải vội, cứ từ từ nói cho tôi nghe nhé.
Negishi: Cảm ơn anh.
Khẽ hắng giọng, cô ấy bắt đầu câu chuyện.
Negishi: Vì sao đoạn “hành lang cụt” lại được xây dựng? Ban đầu tôi chỉ mải đi tìm lý do, nhưng một ngày nọ, tôi chợt nảy ra suy nghĩ: Có lẽ cách nghĩ của mình đã sai ngay từ đầu. Có lẽ đó không phải là một đoạn “hành lang cụt”, mà là một đoạn “hành lang bị cắt cụt”.
Negishi lấy bút bi ra, vẽ ký hiệu lên bản vẽ mặt bằng nhà.
Tác giả: Một cánh cửa dẫn ra vườn?
Negishi: Ban đầu tôi nghĩ vậy. Tôi cho rằng vốn dĩ bố mẹ định đặt một cánh cửa ở đó. Tuy nhiên, nếu là cửa dẫn ra vườn thì ở phòng khác cũng có, và từ sảnh cũng có thể đi ra vườn. Vậy thì không cần xây một cánh cửa ở đây. Hơn nữa, đã xây hành lang rồi mà lại bỏ không xây cửa nữa thì thật kỳ lạ. Vì vậy, tôi nghĩ chuyện là thế này.
Cô ấy lại cầm bút bi lên.
Tác giả: Là một “căn phòng” sao…
Negishi: Ở khâu thiết kế, họ dự định xây thêm một căn phòng nữa. Đoạn hành lang này là “lối đi” sang căn phòng đó. Thế nhưng ngay trước khi bắt tay vào xây dựng, kế hoạch đột nhiên bị thay đổi và căn phòng bị xóa bỏ khỏi bản vẽ mặt bằng. Vì vậy nên chỉ còn sót lại phần lối đi kia.
Tác giả: Nhưng bỏ cả một căn phòng là chuyện khá lớn đấy.
Negishi: Vâng. Vì vậy chắc hẳn đã có một chuyện quan trọng gì đó xảy ra khiến họ không thể không làm thế. Chẳng hạn như… số lượng thành viên trong nhà… đã giảm đi một người…
Tác giả: Hả…?
Căn phòng đó vốn dĩ dành cho “ai đó”. Ông, bà, chú, dì, họ hàng… tôi không biết là ai, nhưng ngay trước khi bắt đầu xây dựng, người đó đã không còn.
Tác giả: Nhưng kể cả có thế đi chăng nữa, tại sao lại phải bỏ căn phòng đi chứ…
Negishi: Bình thường chẳng ai làm thế. Đúng vậy đấy. Bình thường sẽ không có chuyện đó. Đối với bố mẹ tôi, “người kia” không hề bình thường mà là một sự tồn tại đặc biệt. Khi đã suy nghĩ người đó rốt cục là người như thế nào thì tôi nhận ra một điểm kỳ lạ.
Negishi: Căn phòng đó giống phòng của tôi nhỉ. Kích thước gần như tương đương, và cũng hướng ra vườn. Nhìn cứ như… một cặp sinh đôi… ấy.
Những lời đó khiến lồng ngực tôi thắt lại trong giây lát.
Negishi: Như đã nói lúc trước, tôi sinh non, ra đời sớm hơn ngày dự sinh tận hai tháng, lại còn là đẻ mổ. Đó hẳn là một ca sinh nở nguy hiểm cho cả mẹ lẫn con. Bố mẹ không kể rõ chuyện hồi đó, nhưng có lẽ nào… tôi có chị em? Chị em sinh đôi ấy. Trong thời gian mang thai, cơ thể mẹ tôi phát sinh tình trạng bất thường, dẫn đến phải tiến hành phẫu thuật khẩn cấp. Đứa trẻ kia… tóm lại thì tôi bình yên vô sự chào đời, nhưng họ không cứu được đứa trẻ kia.
Tác giả: Căn phòng ấy vốn dĩ dành cho đứa trẻ còn lại?
Negishi: Đó là “đáp án” của tôi. Bố mẹ đã quyết định giấu chuyện tôi có một người chị em… Vì sợ để lại sang chấn tâm lý cho tôi khi nói: “Con có chị em sinh đôi nhưng người ấy đã mất trước khi chào đời”. Bản thân cũng là một người làm cha làm mẹ, tôi có thể hiểu được cảm giác đó.
Tác giả: Vậy là để tránh cô để ý và nảy sinh nghi ngờ, bố mẹ cô đã quyết định bỏ căn phòng đáng lẽ sẽ được xây ấy?
Negishi: Vâng. Hơn nữa, có lẽ bản thân bố mẹ tôi cũng muốn quên nó đi. Bởi thật đau khổ khi mỗi lần nhìn thấy căn phòng lại nhớ đến đứa con đã mất.
Quả thực, nếu không xảy ra chuyện nghiêm trọng đến mức ấy thì họ đã không đi đến quyết định “bỏ một căn phòng đã dự định xây vào phút chót”.
Negishi: Nếu đó là sự thật thì tôi phần nào hiểu được thái độ của mẹ tôi. Bà ấy bao bọc thái quá vì sợ lại một lần nữa mất con. Đồng thời, có lẽ bà ấy sợ sự tồn tại của tôi vì tôi là “nửa kia của đứa trẻ đã mất”. Việc tôi còn sống đã khơi lên cảm giác tội lỗi trong lòng bà ấy. Khi suy luận theo chiều hướng này, tôi nghĩ tôi hiểu con búp bê trong tủ tường mang ý nghĩa gì. Một tay và một chân của nó bị phá hỏng có lẽ là để thể hiện “nỗi đau mất đi một trong hai đứa con”.
Negishi cho tay vào túi xách, lấy ra một tấm ảnh.
Negishi: Khi dọn dẹp di vật của bố mẹ, tôi tìm thấy một chồng ảnh trong ngăn tủ của bố. Đó là những bức ảnh chụp tổng thể ngôi nhà từ xa, trong lúc nó vẫn đang được xây dựng. Chắc bố mẹ tôi muốn lưu lại quá trình xây nhà. Trong số đó, có bức ảnh này.
Trong ảnh là ngôi nhà mới chỉ xây xong phần khung, trên đó có treo tấm biểu ghi “Đang thi công – Công ty Xây dựng Misaki”. Đây có lẽ là công ty chịu trách nhiệm xây dựng ngôi nhà này.
Tuy nhiên, điều thu hút sự chú ý của tôi hơn cả là một thứ màu đỏ nhỏ xíu ở rìa bức ảnh.
Nó ở góc đường lớn, phía dưới cùng bên phải bản vẽ. Nhìn kỹ lại thì tôi nhận ra đó là một bông hoa được cắm trong chiếc cốc thủy tinh.
Negishi: Tôi nghĩ đó là bông hoa cúng bố mẹ tôi dành cho đứa trẻ còn lại.
Tôi nhận thấy có gì đó không đúng.
Tất nhiên có khả năng bố mẹ đặt hoa cúng cho đứa con đã mất, nhưng sao có thể đặt ở ngôi nhà còn đang xây dở dang. Nghĩ thế nào cũng thấy địa điểm đặt thật kỳ lạ. Hoa này không giống để cúng cho con của mình, mà giống như là…
* * *
Negishi: Anh nghĩ gì về chuyện này… Xét một cách khách quan, anh thấy suy nghĩ của tôi thế nào?
Tác giả: À thì… Lập luận của cô rất hợp lý, có sức thuyết phục. Nhưng đúng là có một số điểm tôi vẫn thấy băn khoăn.
Tác giả: Ví dụ, nếu có một căn phòng ở chỗ này, sẽ không thể xây cửa sổ ở phòng của bố mẹ cô được. Bởi sẽ không còn bức tường hướng ra bên ngoài. Bản vẽ mặt bằng này là do bố mẹ cô vừa thảo luận vừa nghĩ ra với bên công ty xây dựng. Tôi không nghĩ có chuyên gia ở đó mà lại sắp xếp xây dựng như thế này.
Negishi: … Quả đúng vậy, anh nói tôi mới để ý.
Tác giả: Hơn nữa còn câu hỏi là liệu có thể thực hiện một thay đổi lớn đến thế trên bản vẽ vào phút chót không. Phải sửa hình dạng mái nhà, rồi thay đổi số lượng nguyên vật liệu đặt mua hẳn cũng tốn nhiều thời gian và tiền bạc nữa. Mà trước hết là liệu bên công ty xây dựng có chấp nhận thay đổi không…
Negishi: Đúng vậy…
Tác giả: Xét tất cả những điểm này thì tôi nghĩ lập luận của cô không phải là điều đã thực sự xảy ra.
Thành thật mà nói thì tôi không thể phủ nhận hoàn toàn như vậy. Nhưng chấp nhận phán đoán nửa vời thì cô Negishi sẽ còn tiếp tục đau khổ. Cô ấy sẽ phải tiếp tục sống trong nỗi sợ bóng ma của người chị em song sinh chẳng biết có tồn tại hay không kia. Nếu vậy thì tốt hơn cả là cứ phủ định hoàn toàn tại thời điểm này và để cô ấy thoát khỏi gông cùm quá khứ. Đó hẳn cũng là điều mà cô ấy mong muốn… tôi nghĩ vậy.
Thế nhưng, trái với suy nghĩ của tôi, vì lý do nào đó trông Negishi rất buồn.
Negishi: Cảm ơn anh. Biết được những gì mình nghĩ không phải sự thật, một mặt tôi cảm thấy nhẹ nhõm, nhưng mặt khác có hơi buồn. Bây giờ tôi mới nhận ra “đáp án” đó hẳn là điều tôi mong muốn.
Tác giả: … Cô nói vậy là sao?
Negishi: Đến tận giờ phút này, tôi vẫn ghét mẹ tôi. Dù bà ấy đã mất từ lâu rồi, nhưng tôi hoàn toàn không thể nghĩ rằng “nhìn lại thì bà ấy cũng là một người mẹ tốt”. Tôi ghét bà ấy đến mức đó cơ đấy. Vậy nên ít nhiều gì thì tôi cũng muốn giữ cái suy nghĩ “bà ấy bất đắc dĩ mới có thái độ như vậy”, “vì tình cảnh trớ trêu nên bà ấy mới khắc nghiệt với tôi”.
* * *
Tôi rời quán cà phê trong ánh nắng chiều gay gắt. Sau khi chia tay Negishi, tôi đi bộ về phía nhà ga.
“Không muốn tiếp tục căm ghét mẹ của mình”… Suy luận của cô ấy bắt nguồn từ mong muốn đó. Có thể nó đúng. Dẫu vậy, tôi vẫn nghĩ cô ấy cần phải quên nó đi. Cô ấy không cần phải tiếp tục sống trong đau khổ vì một người mẹ đã không còn tồn tại trên cõi đời này nữa. Tôi tin mình không sai khi phủ nhận “đáp án” của Negishi.
Tuy nhiên, có một điều khiến tôi thấy gờn gợn. Bông hoa đỏ trong bức ảnh… Rốt cục nó là gì? Ai đã đặt nó ở đó và vì mục đích gì?
Negishi cho rằng nó là “đồ cúng bố mẹ cô dành cho đứa trẻ đã mất”. Không thể có chuyện đó được. Nơi đặt hoa thật kỳ lạ. Nó được đặt ở trên đường. Hoa đặt trên đường… nếu nghĩ theo lẽ thường thì…
Chính lúc đó, một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi. Đột nhiên tôi có một giả thuyết.
Có lẽ nào… Nhưng nếu nghĩ theo hướng đó thì có thể giải thích tại sao lại có đoạn “hành lang cụt”.
Tôi dùng ứng dụng bản đồ trên điện thoại để tra vị trí thư viện. Nó chỉ cách quán cà phê ba mươi phút đi bộ. Vậy là tôi tới thư viện thành phố. Các số báo cũ của tờ báo địa phương được lưu trữ tại đó. Tôi tìm các tờ báo từ năm 1990 khi ngôi nhà của bố mẹ Negishi mới xây xong. Sau một hồi, cuối cùng tôi cũng tìm được một bài báo.
Bản tin sáng ngày 30 tháng 1 năm 1990,
Khoảng 4 giờ chiều hôm qua, ngày 29 tháng 1, một vụ tai nạn đã xảy ra tại thành phố Takaoka tỉnh Toyama, khiến một người thiệt mạng. Nạn nhân là em Kasuga Yunosuke (tám tuổi), học sinh tiểu học sống cùng thành phố. Được biết em Yunosuke đang đi bộ dọc đường chính thì bị xe tải chở vật liệu lùi ra từ một công trường xây dựng đâm trúng. Tài xế xe tải khai báo: “Tôi không thấy cậu bé vì bị khuất tầm nhìn”. Người này là nhân viên Công ty Xây dựng Misaki…
Bài báo có đính kèm ảnh đoạn đường xảy ra vụ tai nạn. Đó chính là chỗ trong bức ảnh Negishi cho tôi xem lúc trước. Đúng như suy đoán của tôi. Đoạn “hành lang cụt” được xây vì vụ tai nạn này. Tôi vội vã rời thư viện, gọi điện cho Negishi.
Negishi: Alo, tôi xin nghe.
Tác giả: Cô Negishi, tôi có việc cần hỏi. Cô có thể liên lạc với Công ty Xây dựng Misaki không? Đó là công ty đã xây ngôi nhà của bố mẹ cô. Chúng ta hãy đến nói chuyện trực tiếp với nhân viên của công ty này đi.+
Negishi: Nói chuyện trực tiếp ấy ạ…? Nhưng ngôi nhà của bố mẹ tôi đã xây cách đây ba mươi năm, từ đó đến giờ hai bên hoàn toàn không liên lạc. Tôi không nghĩ họ sẽ quan tâm đến khách hàng từ thuở xa lắc xa lơ vậy, hơn nữa, liệu có còn ai biết chuyện hồi đó nữa không…
Tác giả: Trước tôi cũng nghĩ vậy. Nhưng vừa nãy tra cứu báo cũ ở thư viện địa phương, tôi đã tìm ra một thông tin quan trọng. Đối với Công ty Xây dựng Misaki, chắc chắn cô Negishi là một người quan trọng.
Negishi: Ý anh là sao…?
Tác giả: Thật ra thì…
Sau đó tôi nhờ Negishi liên lạc với họ. Đúng như dự đoán, phía công ty nhớ chuyện nhà cô ấy. Không chỉ có vậy, khi nhờ “liên hệ với người biết chuyện” hồi đó, họ đã giới thiệu một nhân viên cho chúng tôi. Người đó là “ông Ikeda” – Trưởng phòng Nhân sự. Chúng tôi được mời đến trụ sở chính của công ty nói chuyện với ông ấy vào thứ Sáu tuần sau.
* * *
Chiều thứ Sáu, tôi và Negishi đến phòng tiếp khách của trụ sở chính Công ty Xây dựng Misaki.
Ngồi đối diện với chúng tôi là ông Ikeda, một người đàn ông đứng tuổi, trông có vẻ khiêm nhường thân thiện. Ông ấy vừa nhìn Negishi vừa nhiệt tình bắt chuyện.
Ikeda: Chà… Cô bé hồi đó giờ đã lớn rồi.
Tác giả: Ông Ikeda, ông biết cô Negishi a?
Ikeda: Vâng. Tôi biết cô bé này từ hồi cô ấy còn trong bụng mẹ cơ. Hồi đó, tôi đảm nhiệm công việc tiếp khách ở cửa hàng, và giúp đỡ bố mẹ cô ấy khi họ xây nhà. Tôi vẫn nhớ rõ bố cô ấy vừa xoa bụng vợ vừa vui vẻ nói: “Cháu nó là con gái.” Chỉ có điều… gia đình đã tin tưởng lựa chọn công ty chúng tôi, vậy mà lại xảy ra vụ tai nạn kia, thật là một nỗi hổ thẹn không thể xóa nhòa.
Tác giả: Hôm nay chúng tôi đến đây là để hỏi thăm chuyện đó. Ông có thể kể chi tiết cho chúng tôi về vụ tai nạn được không?
Ikeda: Vâng. Chuyện đó xảy ra khi chúng tôi đã hoàn tất khâu khảo sát mặt bằng và chuẩn bị xây dựng phần khung nhà… Nhân viên của công ty chúng tôi đã tông phải một cậu bé trên đoạn đường ngay phía trước nền đất xây nhà.
Tác giả: Cậu bé đó đã thiệt mạng trong vụ tai nạn.
Ikeda: Vâng. Chuyện đó đáng lẽ không bao giờ được phép xảy ra.
Negishi lấy ra bức ảnh minh họa.
Negishi: Hoa cúng này là ông Ikeda đặt ở đó ạ?
Ikeda: Không chỉ mình tôi đặt hoa cúng đâu. Từ đó đến khi ngôi nhà được hoàn thiện, nhân viên công ty chúng tôi thay phiên nhau đặt hoa ở hiện trường vụ tai nạn hằng ngày. Tất nhiên điều đó không thể bù đắp cho chuyện đã xảy ra. Chúng tôi dự định tiếp tục hết lòng hết dạ bù đắp cho gia đình cậu bé ấy. Tuy nhiên, chúng tôi cũng thấy vô cùng có lỗi với cô Negishi và cha mẹ cô nữa, bởi đã gây ra một “vụ tai nạn chết người” ngay trước nhà của quý gia đình.
Tác giả: Vậy nên bản vẽ mặt bằng nhà mới bị thay đổi và khu vực sảnh được di dời qua chỗ khác.
Ikeda: Vậy là anh đã biết chuyện đó rồi.
Theo lời ông Ikeda thì trong bản vẽ mặt bằng ban đầu, khu vực sảnh được đặt ở phía nam. Thế rồi vụ tai nạn đã xảy ra ở ngay trước sảnh ra vào nhà. Dù không tin vào sự tồn tại của ma quỷ thì việc “ngay trước sảnh là hiện trường tai nạn” cũng không đem lại cảm giác tốt lành gì. Bố Negishi đã vô cùng tức giận với phía công ty. Chính mẹ Negishi là người xoa dịu ông ấy. Đổi lại, bà ấy đã đưa ra một yêu cầu: “Hãy đổi vị trí sảnh đi”. Đó là điều kiện để mẹ Negishi bỏ qua cho phía công ty xây dựng.
Vốn dĩ vị trí đó là một con đường cụt nên không khó để xây sảnh chính, và phía công ty đã đồng ý thực hiện những thay đổi miễn phí cho gia đình. Vậy là vị trí vốn để xây “sảnh ra vào” mất đi vai trò của nó và trở thành “hành lang cụt”.
Phương án “loại bỏ đoạn hành lang này và nới rộng phòng” cũng được đề xuất, nhưng họ đi đến kết luận rằng để đảm bảo khả năng chống chịu động đất của ngôi nhà, khó có thể giảm bớt số lượng tường. Ông Ikeda cứ khen ngợi mẹ Negishi suốt: “Tôi vô cùng ấn tượng trước đề xuất tuyệt vời của mẹ cô”. Quả thực là làm theo cách này, từ trong nhà nhìn ra sẽ không thấy hiện trường tai nạn, mọi người sẽ thoải mái tâm lý hơn. Tuy nhiên, tôi cảm thấy dường như mẹ cô ấy còn mục đích khác nữa. Có lẽ là để tránh xảy ra tai nạn tương tự trong tương lai, khi đứa con chưa chào đời của họ lớn lên và có thể chạy từ sảnh chính ra ngoài đường lớn.
Mẹ Negishi vẫn thường dặn: “Dù có việc gì cũng không được ra đường lớn, khi ra ngoài thì đi bằng đường hẻm thôi”.
Bà ấy nói những lời ấy là bởi đã thực sự có một vụ tai nạn chết người xảy ra ở đường lớn. Xảy ra tai nạn là chuyện không may, nhưng nhận ra “mẹ đã thực lòng lo lắng cho mình”, đối với Negishi có lẽ là chuyện tốt. Dù bà ấy không biết phải tương tác với con mình như thế nào, và cũng có lúc nổi giận la mắng hay cự tuyệt Negishi, nhưng sâu trong lòng hẳn là bà ấy rất yêu thương con mình… tôi đã nghĩ vậy đấy. Thế nhưng, sau đó chúng tôi lại biết được một sự thật vô cùng khó hiểu.
* * *
Sau khi kết thúc câu chuyện của mình, ông Ikeda như chợt nhớ ra điều gì đó, nói tiếp.
Ikeda: Nhân đây tôi có chuyện muốn hỏi cô Negishi.
Negishi: Chuyện gì ạ…?
Ikeda: Cô có biết tại sao mẹ cô lại muốn cải tạo nhà như vậy không?
Negishi: Cải tạo lại… Là sao ạ…?
Ikeda: A, vậy là quả nhiên cô Negishi cũng không biết chuyện này. Thực ra khoảng năm năm sau khi ngôi nhà được xây hoàn thiện, mẹ cô đã một mình tìm đến công ty chúng tôi. Lúc đó mẹ cô đã trao đổi với tôi một chuyện khá kỳ lạ: “Có thể phá dỡ riêng căn phòng ở góc đông nam đi được không?”
Negishi: Phá dỡ…?
Ikeda: Công ty chúng tôi nhận cả việc “phá dỡ” một phần nhà, nhưng rất hiếm trường hợp chỉ yêu cầu phá dỡ duy nhất một căn phòng. Khi được hỏi lý do, mẹ cô cũng chẳng nói gì cả. Nhưng nhìn biểu cảm của mẹ cô thì dường như đã có gì đó bất thường xảy ra, nên trước tiên chúng tôi cứ lập một bản dự toán cho nhà mình. Vì chi phí không hề rẻ, có vẻ như mẹ cô cũng đã từ bỏ ý định, nhưng không biết chuyện đó rốt cục là thế nào…
Tôi nhớ đến “680.000 yên” trong ngăn kéo của mẹ Negishi. Có lẽ nào bà ấy bí mật tiết kiệm tiền chi trả phí cải tạo nhà không?
Tác giả: Nhân tiện thì “căn phòng ở góc đông nam” là căn phòng nào ạ?
Ikeda: À thì… nó ở ngay cạnh sảnh…
Negishi: Là phòng của tôi.
Tác giả: Hả?!
Căn phòng ở góc đông nam… đúng vậy thật. Nhưng mà…
Negishi: Quả nhiên là mẹ ghét tôi…
Tác giả: Không đâu, làm gì có chuyện đó! Mẹ cô đã lo lắng cô có thể gặp tai nạn ở đường lớn mà…
Negishi: Nếu vậy thì tại sao bà ấy lại….
Tại sao bà ấy lại nghĩ tới chuyện phá dỡ căn phòng của con gái mình đi? Tôi cũng không biết phải đáp lại cô ấy thế nào.