PHẦN MỘT — Chương 1

Alicia Berenson giết chồng mình năm cô 33 tuổi.

Họ đã kết hôn được bảy năm. Cả hai đều là nghệ sĩ - Alicia là họa sỹ, còn Gabriel là một nhiếp ảnh gia thời trang có tiếng. Anh có một phong cách rất riêng, chụp ảnh những cô gái bán khỏa thân và trông như chết đói đến nơi, với những góc chụp lạ và kém nịnh mắt. Từ lúc anh chết, những bức ảnh của anh đã tăng giá một cách chóng mặt. Thực lòng mà nói, tôi thấy ảnh của anh khá đơn giản và hời hợt. Nó không có chiều sâu như một số tác phẩm tốt nhất của Alicia. Tất nhiên, tôi không hiểu về nghệ thuật đủ nhiều để nói các tác phẩm của Alicia Berenson có vượt qua được thử thách của thời gian hay không. Tài năng của cô sẽ luôn bị tai tiếng che khuất, nên khó mà đánh giá khách quan cho được. Và có thể bạn sẽ cho rằng tôi thiên vị. Nhưng đây chỉ là ý kiến chủ quan của tôi. Và với tôi, Alicia gần như một dạng thiên tài. Ngoài kỹ năng chuyên môn, tranh của cô còn có khả năng kỳ lạ và bí ẩn để thu hút sự chú ý của người xem - gần như thể nó vươn ra và tóm chặt lấy cổ ta như cái kẹp ê-tô.

Gabriel Berenson bị giết hại sáu năm trước. Khi ấy, anh 44 tuổi. Anh bị giết vào ngày 25 tháng 8 - đó là một mùa hè nóng bất thường, có thể bạn còn nhớ, với các mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận. Ngày anh chết là ngày nóng nhất trong năm.

Vào ngày cuối cùng của đời mình, Gabriel dậy rất sớm. Một chiếc xe đến đón anh lúc 5 giờ 15 phút sáng tại căn nhà chung của anh với Alicia ở Tây Bắc London, vùng ven của khu Hampstead Heath, và chở anh đến địa điểm chụp ảnh ở Shoreditch. Anh dành cả ngày để chụp người mẫu trên một sân thượng cho tạp chí Vogue.

Không ai biết rõ về các hoạt động của Alicia hôm ấy. Cô sắp có triển lãm và hiện đang bị chậm tiến độ. Nhiều khả năng cô đã dành cả ngày để vẽ trong căn nhà mùa hè ở cuối vườn, nơi mà gần đây cô đã cải tạo thành xưởng sáng tác. Buổi chụp hình của Gabriel kéo dài đến khuya, và đến tận 11 giờ đêm, họ mới chở anh về nhà.

Nửa giờ sau, hàng xóm của họ, Barbie Hellmann, nghe thấy vài tiếng súng nổ. Barbie gọi cho cảnh sát, và một chiếc xe đã rời trụ sở trên đường Haverstock Hill lúc 11 giờ 35 phút tối. Họ đến nhà của Berenson trong chưa đầy 3 phút.

Cửa trước đang mở. Căn nhà chìm trong bóng tối; không công tắc đèn nào hoạt động. Các sĩ quan cảnh sát đi dọc hành lang và vào trong phòng khách. Họ rọi đèn pin khắp phòng, những vệt sáng thoắt ẩn thoắt hiện. Họ thấy Alicia đang đứng cạnh lò sưởi. Chiếc váy trắng của cô sáng lên như một bóng ma dưới ánh đèn pin. Alicia dường như không nhận thấy sự hiện diện của cảnh sát. Cô bất động, tê cứng - như một bức tượng điêu khắc bằng băng - với vẻ mặt kinh hãi một cách lạ lùng, như thể đang đối mặt với con quỷ vô hình.

Một khẩu súng nằm trên sàn. Bên cạnh nó, trong bóng tối, Gabriel ngồi bất động trên ghế, cổ tay và cổ chân bị trói vào ghế bằng dây diện. Ban đầu, các cảnh sát viên tưởng anh còn sống. Đầu anh hơi nghiêng sang một bên, như thể bị ngất đi. Rồi một luồng sáng rọi đến, và họ thấy Gabriel đã bị bắn nhiều phát vào mặt. Những đường nét tuấn tú đã biến mất, chỉ còn lại một đống thịt cháy sém, sạm lại, hòa lẫn với máu. Bức tường phía sau anh dính bết những mảnh xương sọ, não, tóc - và máu.

Máu ở khắp mọi nơi - bắn lên tường, chảy thành từng dòng đỏ sậm, dọc theo những thớ gỗ ốp sàn. Cảnh sát cho rằng đó là máu của Gabriel. Nhưng có quá nhiều máu. Rồi có thứ gì đó phản chiếu lại ánh đèn pin - một con dao nằm trên sàn cạnh bàn chân Alicia. Một luồng sáng khác chiếu vào vệt máu bắn lên chiếc váy trắng của Alicia. Một viên cảnh sát tóm lấy tay cô và giơ lên trước ánh đèn. Những vết cắt sâu ngang cổ tay, còn mới và vẫn đang ứa máu không ngừng.

Alicia kháng cự lại những nỗ lực nhằm cứu sống cô; ba sĩ quan cảnh sát mới giữ nổi cô. Cô được đưa đến bệnh viện cách đó chỉ vài phút lái xe. Cô bất tỉnh trên đường đến viện. Cô đã mất rất nhiều máu; nhưng vẫn sống.

Ngày hôm sau, cô nằm trong một phòng bệnh riêng ở viện. Viên cảnh sát thẩm vấn cô trước mặt luật sư của cô. Alicia đã im lặng trong suốt buổi thẩm vấn. Môi cô tái nhợt; chúng thỉnh thoảng có mấp máy nhưng không lời nào được thốt ra. Cô không trả lời bất cứ câu hỏi nào. Cô không thể, và cũng không muốn nói. Cô cũng không nói gì khi bị buộc tội sát hại Gabriel. Cô giữ im lặng khi bị bắt, từ chối phủ nhận tội lỗi của mình và cũng không thú nhận.

Alicia không bao giờ nói một lời nào nữa.

Sự im lặng kéo dài của cô biến câu chuyện từ một bi kịch thường thấy trong gia đình thành thứ gì đó lớn lao hơn: một điều bí ẩn, một bóng ma thường trực nằm trên trang nhất và dẫn dắt trí tưởng tượng của công chúng suốt nhiều tháng sau đó.

Alicia vẫn giữ yên lặng - nhưng cô đã đưa ra một tuyên bố. Một bức tranh. Cô bắt đầu vẽ nó khi xuất viện và được quản thúc tại nhà trước khi đến phiên tòa. Theo lời một y tá tâm lý do tòa chỉ định đến theo dõi cô, Alicia gần như không ăn hay ngủ - tất cả những gì cô làm là vẽ tranh.

Thường thì Alicia sẽ thai nghén ý tưởng suốt nhiều tuần, thậm chí là hàng tháng trước khi đặt cọ vẽ một bức tranh mới - không ngừng vẽ phác, sắp đặt lại bố cục nhiều lần, liên tục thử nghiệm với màu sắc và hình khối - quá trình thai nghén kéo dài, kèm theo hồi sinh nở vật vã - mỗi nét bút được hạ xuống như vết dao cứa vào da thịt. Vậy mà giờ đây, quy trình sáng tác của cô đã bị đảo lộn hoàn toàn, bức tranh được hoàn thành chỉ trong vòng vài ngày sau khi chồng cô bị giết.

Trong mắt phần lớn mọi người, điều ấy là đủ để kết tội cô - việc cô quay lại xưởng vẽ ngay sau cái chết của Gabriel minh chứng cho sự vô cảm cực độ. Con quái vật không hề biết thương tiếc, một kẻ sát nhân máu lạnh.

Có thể họ nói đúng. Dẫu thế ta cũng không được quên rằng dù Alicia Berenson có thể là một kẻ sát nhân, nhưng cô cũng là một nghệ sĩ. Việc cô cầm cọ lên và vẽ, phô diễn những cảm xúc phức tạp của mình trên khung vải là hoàn toàn hợp lý - ít nhất là trong mắt tôi. Chẳng có gì bất ngờ khi cảm hứng vẽ lại đến với cô một cách dễ dàng đến thế, nếu như nỗi đau có bao giờ là dễ thể hiện.

Đó là một bức chân dung tự họa. Cô tự đề tên tranh ở góc dưới bên trái, bằng các ký tự Hy Lạp màu xanh dương nhạt.

Chỉ một từ duy nhất:

ALCESTIS.