HỒ SƠ THỨ 3

“Có một cuốn sách cổ tên là Ghi chép tại các chặng dừng ở Meibou”. Đó là tuyển tập nhật ký hành trình ghi lại hồi ức của những người du hành qua các vùng miền Nhật Bản vào đầu thời kỳ Showa. Được xuất bản năm 1940, cuốn sách này đã nhanh chóng hết hàng và ngừng phát hành, nhưng may mắn, tôi đã kiếm được một bản.

Lần này tôi muốn giới thiệu tới quý vị một chương trong cuốn sách ấy: “Hồi ức vùng Han-i”. Chương này được viết bởi một người phụ nữ hai mươi mốt tuổi tên Mizunashi Uki. “Mizunashi” từng là một tập đoàn lớn trong ngành sản xuất sắt thép và Uki là con gái duy nhất của gia tộc Mizunashi.

“Hồi ức về vùng Han-i” là ghi chép về những sự việc đã xảy khi Uki đến thăm nhà chú mình. Trong đó có một câu chuyện vô cùng kỳ quái. Đó là đoạn Uki phát hiện một cối xay nước bí ẩn trên đường đi dạo qua khu rừng gần nhà. Tôi đã ghi lại đoạn ấy dưới đây. Xin lưu ý văn bản gốc sử dụng rất nhiều từ cổ, tôi đã chuyển chúng sang văn phong hiện đại hơn, ngoài ra những hình ảnh minh họa trong đó đã được tái tạo dựa trên mô tả của Uki.

Trích chương 14 – “Hồi ức vùng Han-i” – trong Ghi chép tại các chặng dừng ở Meibou, Tác giả: Mizunashi Uki

Ngày 23 tháng 8 năm Showa 13 (1938)

Cơn mưa kéo dài gần ba ngày đã tạnh nên tôi nói với thím rằng mình sẽ đi dạo một chút, rồi tiến về phía khu rừng. Mặt đất lầy lội, tôi đang mải chú ý bước chân để không bị ngã thì chẳng biết từ lúc nào trước mắt đã hiện ra một căn chòi gỗ.

Có một bánh xe lớn gắn trên tường căn chòi ấy. Hồi còn nhỏ, trong một lần đến chơi nhà họ hàng ở Tohoku, tôi từng thấy thứ tương tự nên liền nhận ra đó là một cối xay nước (xem chú thích bên dưới).

Cảm giác hoài niệm ập về, tôi đứng nhìn nó một lúc rồi đột nhiên nhận thấy có gì đó kỳ lạ. Quanh khu vực cối xay nước ấy chẳng có nguồn nước nào hết. Như cái tên đã chỉ ra, cối xay nước là một bánh xe chạy bằng sức nước, nên đáng ra phải có nguồn nước như sông hoặc hồ gần đấy. Thế nhưng tìm khắp nơi vẫn chẳng thấy đâu, tôi bắt đầu nghi ngờ liệu đó có thực là một cái cối xay nước không. Có khi nào cái bánh xe khổng lồ này chỉ để trang trí?

Vừa nghĩ tôi vừa tiếp cận căn chòi thì phát hiện một ô cửa sổ vuông nhỏ ở bên trái cái bánh xe nước. Ngó vào trong, tôi thấy một căn phòng dài và hẹp. Bên trong là vô số bánh răng nhìn mà hoa mắt chóng mặt. Chúng được ráp vào nhau phức tạp như một tác phẩm nghệ thuật.

Dù không chi tiết, phức tạp bằng, nhưng tôi đã nhìn thấy cảnh tương tự ở cối xay nước vùng Tohoku, nên có lẽ cái bánh xe khổng lồ này không phải chỉ là đồ trang trí. Nhìn quanh, tôi thấy một thứ giống như ngôi miếu nhỏ ở bên trái căn chòi nên tiến lại xem thử.

Đó là một ngôi miếu nhỏ với mái tam giác, có vẻ còn khá mới, được làm từ loại gỗ trắng đẹp mắt. Trong miếu có đặt một bức tượng đá. Đó là tượng nữ thần với một tay cầm thứ quả gì đó tròn tròn.

Nữ thần hướng mặt về phía căn chòi. Tôi chắp hai tay cầu nguyện, rồi đi vòng qua phía bên kia căn chòi. Ở đó có một cánh cửa.

Cánh cửa trượt đơn giản bằng gỗ đang mở, biết là vô lễ nhưng không kìm được sự tò mò, tôi vội ngó vào. Gian phòng bên trong rộng khoảng ba chiếu[*] với sàn gỗ, không thấy những bánh răng phức tạp như khi nhìn qua ô cửa vuông, nên tôi đoán gian phòng có các bánh răng được ngăn cách với phòng này bằng một bức tường.

Phòng này ngoài cửa ra vào thì không có cửa sổ, đồ đạc, đèn đóm hay bất cứ vật trang trí nào khác, cảm giác như bên trong một chiếc hộp vuông vậy. Điểm đặc biệt duy nhất là có một lỗ lớn trên bức tường bên phải.

Nói là lỗ nhưng nó không được đục xuyên qua tường để có thể nhìn thấy phía bên ngoài, nên có lẽ gọi là “hốc” thì đúng hơn. Cái hốc hình vuông ở chính giữa bức tường ấy đủ lớn để tôi có thể chui vào nếu cuộn tròn người lại. Tôi ngẫm nghĩ không biết nó dùng để làm gì. Giả sử để đặt bình hoa trang trí, thì chỉ bày mỗi hoa trong gian phòng trống trơn này có vẻ hơi lạ.

Sau một hồi quan sát gian phòng, tôi dần nhận thấy có gì đó thật kỳ quái. Cảm giác nhìn từ bên ngoài so với nhìn từ bên trong có gì đó sai lệch. Chính lúc đó, tôi nhận ra một điều: À! Diện tích gian phòng này quá nhỏ so với khi nhìn từ bên ngoài căn chòi.

Có lẽ còn một gian phòng khác bên trái gian phòng tôi đang đứng. Nhưng không thấy cánh cửa dẫn vào đó ở đâu cả. Có khi nào cửa vào ở bên ngoài căn chòi? Nghĩ rồi tôi bèn đi thăm dò bức tường bên ngoài căn chòi.

Thế nhưng, dù đã đi vòng theo bức tường bên trái để xem thử, tôi vẫn không thể tìm thấy lối vào, cuối cùng lại trở về chỗ bánh xe nước. Sau một vòng dạo quanh cả căn chòi, tất cả những gì tôi biết là cái cối xay nước này thật sự kỳ quái. Cối xay nước mà không có nước, rồi cái hốc trên tường và gian phòng không mở – cảm giác như đang nằm mơ vậy.

Cảm thấy cứ ở chỗ này thêm một lúc nữa chắc sẽ phát điên mất, tôi quyết định dẹp nỗi tò mò sang một bên và trở về nhà chú. Thế nhưng, chân muốn bước đi mà chẳng hiểu sao không thể di chuyển, tôi cúi đầu nhìn xuống thì thấy đôi dép zori[*] của mình đã ngập trong đất bùn lầy lội từ trận mưa đêm qua và kẹt cứng tại chỗ. Tôi dồn lực vào chân phải để nhấc chân trái lên trước. Lập tức có tiếng “Bép!” vang lên, dép đã rời khỏi mặt đất, nhưng đồng thời tôi cũng mất thăng bằng, suýt thì ngã lăn ra.

Vội vàng vươn cả hai tay bám vào bánh xe nước trước mặt, nhờ đó mà tôi tránh được việc ngã bẩn quần áo. Nhưng chẳng kịp thở phào được mấy giây đã nghe thấy tiếng động chói tai từ đâu đột ngột vang lên. Cả người tôi từ từ chúi về phía trước. Có vẻ lúc bám vào bánh xe nước, trọng lượng của tôi đã khiến nó bắt đầu xoay.

Những bánh răng ở căn phòng có ô cửa sổ vuông bắt đầu xoay vòng vòng như những con côn trùng khổng lồ. Tôi vội vàng buông tay khỏi bánh xe nước, quay sang tựa vào bức tường của căn chòi. Tim đập thình thịch, tôi hít sâu một hơi, quyết định cứ thế để cơ thể nghỉ ngơi một chút. Không biết đã bao lâu trôi qua, khi bình tĩnh lại thì những nghi vấn đã choáng ngợp trong đầu.

Trước đó bánh xe nước đã quay và những bánh răng đã chuyển động, nhưng chúng tác động lên thứ gì?

Cối xay nước mà tôi thấy ở nhà họ hàng khu vực Tohoku truyền động từ bánh răng đến máy tuốt lúa. Ngoài ra, tôi cũng nghe nói có cối xay nước dùng để chạy máy dệt.

Trong khi đó, cối xay nước này dường như chỉ có các bánh răng chuyển động, chẳng thấy truyền động cho thứ gì khác. Nó không phải một cối xay nước được dùng trong thực tế. Ý nghĩa thực sự của thứ này là gì chứ?

Nhớ lại thì trước khi bánh xe nước chuyển động, tôi có nghe thấy một âm thanh chói tai. Nó không phát ra từ bánh xe nước hay các bánh răng. Tôi có cảm giác nó vọng đến từ đâu đó xa hơn. Đang nghĩ, chợt một hình ảnh đột nhiên hiện lên trong đầu: “A! Có lẽ nào là vậy?!”

Tôi từ từ đi dọc bức tường, cố gắng để không vấp ngã. Qua chỗ ngôi miếu đã thấy khi trước, tôi lại bước về phía bên kia căn chòi. Khi nhìn thấy cảnh tượng ở đó, tôi biết mình đã đoán đúng.

Ở bên trái cửa ra vào có một khoảng trống rất nhỏ mà trước đó không hề có. Không phải cửa ra vào đã được mở rộng mà là bức tường đã di chuyển.

Có lẽ khi quay bánh xe nước, bức tường bên trong sẽ di chuyển theo hướng quay. Khi tôi vô tình quay bánh xe nước, gian phòng phía bên trái mà tôi tưởng không mở được, trở nên mở rộng và cửa vào đã lộ ra. Thứ này rốt cục dùng để làm gì?

“Bức tường di chuyển”… những từ này làm tôi nhớ đến một cuốn sách từng đọc trước đây. Đó là một cuốn tiểu thuyết chuyển thể có tên Bạch Phát Quỷ (Quỷ tóc trắng), kể về một người đàn ông phát điên vì ghen tuông khi bị bạn thân cướp mất vợ. Để trả thù người bạn, ông ta đã lừa và nhốt người đó vào một căn phòng nhỏ được xây theo cách đặc biệt. Căn phòng đó có “trần treo có thể nâng lên hạ xuống”.

Dưới tác động từ bên ngoài, trần nhà từ từ hạ xuống, căn phòng dần dần bị thu hẹp lại, không có chỗ trốn, người bạn hoảng loạn la hét ầm ĩ, cuối cùng bị trần nhà đè bẹp, xác anh ta… Trời ạ, chỉ nghĩ thôi cũng khiến tôi nổi hết cả gai ốc rồi. Đó là một câu chuyện rùng rợn.

Cái cối xay nước này có kết cấu giống với phòng hành quyết trong truyện Bạch Phát Quỷ. Nếu nhốt ai đó vào một trong những gian phòng ở đây và xoay bánh xe thì… Không, chuyện như vậy chắc chẳng có thật đâu. Hẳn phải có cách sử dụng nào đó khác. Xua đi ý nghĩ ghê rợn trong đầu, tôi đi về phía cửa căn chòi. Gian phòng bên trái mà tôi không thể vào lúc trước rốt cục trông thế nào đây? Tôi nhòm qua khe hở mới lộ ra. Giây phút đó, một thứ mùi xú uế nồng nặc xộc thẳng vào mũi tôi. Nó như mùi đồ ăn thiu thối hòa lẫn với mùi sắt thép, khiến người ta muốn nôn mửa. Khi mắt đã quen với bóng tối, tôi có thể thấy thứ gì đó nằm trên sàn nhà.

Đó là một con cò trắng. Là con cái và đã chết. Hẳn ai đó đã nghịch ác nhốt nó vào đây. Nó không thể thoát ra ngoài nên chết vì đói. Có lẽ nó đã bị nhốt thế này một khoảng thời gian dài rồi. Bộ lông tả tơi rơi rụng, một bên đầu cánh bị cắt mất, thân xác thối rữa, và còn có một vũng chất lỏng màu đỏ sậm thấm đẫm trên sàn.

Tôi sợ hãi vô cùng, ba chân bốn cẳng chạy khỏi đó.

Đêm ấy, sau khi ăn tối với chú thím, tôi quyết định hỏi họ về cái cối xay nước. Chắc nó không thuộc sở hữu của nhà chú, nhưng ở gần thế thì hẳn họ cũng biết được gì đó. Thế nhưng, khi tôi vừa mở miệng thì em bé ở căn phòng phía sau cất tiếng khóc, vậy là chú tôi vội chạy đi. Có vẻ tình hình hậu phẫu không được tốt lắm, phần cuối cánh tay trái của em bé bị nhiễm trùng mưng mủ hết cả.

Những ngày sau đó, cả hai người họ đều bận rộn vào viện chăm sóc em bé, nên cuối cùng, đến tận lúc trở về Tokyo tôi vẫn không hỏi han được gì về chuyện cái cối xay nước.

Năm sau tôi kết hôn và sinh được một bé gái. Trải qua những tháng ngày bận rộn, ký ức về thời gian ở Han-i cũng phai nhạt gần hết, chỉ riêng chuyện xảy ra vào cái ngày sau trận mưa dài ấy tôi vẫn nhớ như in. Mỗi lần nghĩ lại, tôi đều trăn trở: Ai đã nhốt con cò trắng vào trong đó? Tại sao họ lại làm điều độc ác đến vậy? Hơn nữa, cái cối xay nước ấy rốt cục là thế nào?

Đến giờ tôi vẫn không có câu trả lời cho hai câu hỏi đầu tiên, nhưng câu hỏi thứ ba – liên quan đến chân tướng của cối xay nước ấy – thì tôi đã có một đáp án.

Ngày hôm đó, khi chứng kiến “bức tường di chuyển”, tôi đã liên tưởng đến câu chuyện Bạch Phát Quỷ. Nó có vẻ hơi hoang đường nhưng có lẽ cũng không sai hoàn toàn. Tất nhiên, tôi không nghĩ căn chòi đó là một phòng hành quyết. Tuy nhiên, có khi nó là thứ gì đó gần giống vậy. Tôi có cảm giác như thế. Thứ hiện lên trong đầu tôi là cái “hốc” hình vuông ở gian phòng bên phải. Nó được tạo ra vì mục đích gì?

Giả dụ ta nhốt ai đó vào gian phòng bên phải và xoay bánh xe nước. Khi đó bức tường sẽ nén căn phòng lại, và hẳn người bị mắc kẹt sẽ run rẩy vì sợ bị đè bẹp. Lúc này, người đó sẽ làm gì?

Để thoát khỏi bức tường đang tới gần, chẳng phải họ sẽ cuộn người chui vào cái “hốc” ấy sao?

Gập đầu gối, ngồi quỳ, vùi mặt vào giữa hai chân. Tư thế đó trông hệt như một tội nhân đang quỳ lạy xin lỗi vì những sai lầm của mình.

Hơn nữa, phía trước nơi người đó quỳ gối vái lạy là một miếu thờ, trong còn có một bức tượng thần bằng đá. Tại sao lại có miếu thờ ở vị trí đó? Chẳng phải nó được xây dựng ở đấy một cách có chủ ý sao.

Tôi nghĩ chuyện là vậy đó.

Có lẽ cái cối xay nước kia là nơi để tội nhân sám hối. Nó được xây dựng để ép những kẻ đã phạm tội nhưng không chịu hối cải phải tạ lỗi trước thần linh.

Tôi không khỏi nghĩ rằng nó cũng giống như phòng xưng tội trong nhà thờ, được những người tín thần kín đáo xây dựng giữa rừng.

Dù sao thì chuyện xảy ra đã lâu rồi, nghĩ lại thì tất cả chỉ là suy đoán tưởng tượng của tôi mà thôi.