Phần 2. · 3

Một buổi sáng sớm tháng Bảy trời mưa, điện thoại đổ chuông báo tin mẹ tôi mất. Lúc đó tôi vừa chuẩn bị xong bữa trưa để đem tới trường và đang định ăn sáng. Bánh mì nướng, mứt và trà. Sáng nào cũng vậy.

Ông ngoại thì như thường lệ, đang ở ngoài ban công nói chuyện với đám bonsai của mình. Vào giữa mùa mưa các cây bonsai thường hay thu hút côn trùng và nấm mốc nên phải chăm sóc cẩn thận. Ông ngoại rất bận rộn với chúng, trời mưa cũng chẳng để ý nên ông không nghe điện thoại.

Khi bơ tan trên miếng bánh thì tôi bắt đầu phết một lớp mứt dâu lên trên. Việc phết mứt cho đều để lớp hạt dâu màu đen phủ kín miếng bánh đối với tôi rất quan trọng nhưng tôi phải chú ý không để chúng rớt ra ngoài. Tất cả phải phối hợp vô cùng linh hoạt vì tôi nhất thiết phải nhúng gói trà Lipton vào cốc đúng hai lần trước khi vứt đi. Tôi rất bận rộn với những nghi thức này nên khi nghe thấy điện thoại tôi giận dữ gọi ông ngoại, “Ông định không trả lời điện thoại à?”

Ông ngoại ngoái đầu lại nhìn tôi. Tôi chỉ sang cái điện thoại và bảo ông, “Ông nghe điện đi, nếu là mẹ cháu thì bảo cháu đi học rồi nhé.”

Bầu trời phía bên ngoài xám xịt và mưa xối xả tới mức khó mà nhìn thấy tầng trên cùng của tòa nhà đối diện trong khu tập thể sau màn mưa giăng. Vì trời tối quá nên chúng tôi bật đèn trong nhà từ sáng. Chả ra ngày cũng chả ra đêm, thật ma quái. Tôi không bao giờ bận tâm suy nghĩ tại sao mẹ lại gọi tôi vào giờ này. Ở đây với Thụy Sĩ chênh nhau bảy tiếng đồng hồ, bên đó lúc này hẳn là nửa đêm. Vì trước đó họ chả bao giờ gọi tôi vào lúc sáng sớm thế này nên tôi chợt nghĩ hay là Yuriko chết, điều đó khiến tôi trở nên háo hức.

Cuối cùng thì ông ngoại cũng nhấc điện thoại.

“Vâng, tôi đây… Ôi xin chào. Lâu quá rồi. Cám ơn anh vì tất cả những gì anh đã làm.” Thế rồi ông ngoại dường như bị cấm khẩu. Nhìn vẻ sững sờ của ông ngoại tôi đoán chắc cuộc gọi là từ trường học. Tôi vội lôi gói trà ra khỏi cốc để xuống cái đĩa. Tôi đã đoán nhầm. Ông ngoại gọi tôi tới điện thoại với vẻ bối rối.

“Ba con đấy. Nó có chuyện nói với con. Ông chả hiểu ba mày nói gì. Lắp ba lắp bắp. Nó bảo có chuyện gì quan trọng lắm không thể nói với ông được.”

Tôi chưa bao giờ nhận được cú điện thoại trực tiếp nào từ ba tôi. Không biết có phải để nói là ông ấy sẽ không gửi tiền học cho tôi nữa? Tôi gồng mình lên sẵn sàng chiến đấu.

“Chuyện con sắp nghe có thể là một cú sốc lớn nhưng không còn cách nào khác. Đây là một chuyện vô cùng khó khăn đối với chúng ta, nhưng chúng ta sẽ vượt qua tấm thảm kịch này.”

Ba tôi cứ rào đón mãi. Thường ông là một người nói năng rất rõ ràng mạch lạc để gây ấn tượng tốt nhất với người nghe. Không biết có phải vì giờ ông không sống ở Nhật nữa và chỉ quen nói tiếng mẹ đẻ mà tiếng Nhật của ông mai một đi rất nhiều. Cuối cùng bực quá tôi đành phải ngắt lời ông, “Thế ba định nói gì?”

“Mẹ con mất rồi.”

Ba tôi nói giọng buồn bã nhưng không giấu được vẻ bối rối. Rồi dường như mọi thứ tắt lịm ở phía đầu dây bên kia, tôi không còn nghe thấy gì, cả giọng nói lao xao của Yuriko hay bất cứ âm thanh nào khác.

“Mẹ mất thế nào?” tôi bình tĩnh hỏi lại.

“Tự sát. Ba vừa về nhà được một lúc và mẹ con đang ngủ. Bà ấy đã lên giường nằm. Ba thấy hơi lạ là bà ấy không dậy khi ba bước vào phòng, nhưng thỉnh thoảng mẹ con vẫn làm thế. Dạo này mẹ con rất ít nói. Khi ba lại gần thì ba nhận ra mẹ con không còn thở nữa. Bà ấy đã chết. Bác sĩ nói rằng bà ấy đã uống thuốc ngủ vào buổi chiều và đã tắt thở vào khoảng bảy giờ tối khi không có ai ở nhà. Đau lòng quá, ba thật không dám nghĩ tới.”

Ba tôi lắp bắp bằng thứ tiếng Nhật lõm bõm rồi nghẹn ngào nói tiếp, “Ba không thể tin được là bà ấy lại tự sát. Đó hẳn là lỗi của ba. Bà ấy làm thế để tả thù ba.”

Tả thù ba, chắc ông ấy muốn nói là trả thù ba.

“Tất cả là lỗi tại ba,” tôi lạnh lùng nói. “Chính ba đã lôi bà ấy tới Thụy Sĩ.”

Những lời đó khiến ba tôi nổi giận.

“Con đang trách ba chỉ vì con không hợp với ba. Con đang nói ba chính là người gây ra chuyện?”

“Thì ba cũng ít nhiều có lỗi trong chuyện này.”

Sau một lúc im lặng, cơn giận của ba tôi dịu đi nhưng nỗi phiền muộn trong lòng ông lại lớn lên. “Chúng ta đã sống cùng nhau được mười tám năm. Ba không tin nổi bà ấy lại là người ra đi trước.”

“Hẳn là một cú sốc lớn cho ba.”

“Thế con không buồn sao, mẹ con chết mà con không thấy buồn à?” ba tôi hỏi, giọng ngỡ ngàng.

Tôi chẳng thấy buồn. Thật lạ, nhưng tôi đã cảm thấy mất người mẹ này từ lâu lắm rồi, tôi đã để tang cho bà từ khi còn nhỏ nên tôi cũng chẳng lấy làm cô đơn hay buồn bã khi bà bỏ tôi đi Thụy Sĩ hồi tháng Ba. Khi nghe tin bà mất, tôi chỉ cảm thấy bà đã lại rời đi tới một chỗ nào đó rất xa, nên sự phiền muộn của tôi không giống như của ba tôi. Nhưng tôi vẫn lấy làm lạ là làm sao ba tôi có thể hỏi một câu như thế.

“Tất nhiên là con rất buồn.”

Câu trả lời làm ba tôi hài lòng. Ông nói tiếp vẻ suy sụp, “Ba rất choáng váng. Yuriko cũng vậy. Nó cũng vừa về tới nhà. Nó rất buồn. Chắc đang khóc ở trong phòng.”

“Yuriko làm gì mà về nhà muộn thế?” tôi buột miệng hỏi. Nếu Yuriko ở nhà thì nó đã phát hiện ra chuyện này sớm hơn.

“Nó có hẹn với một người bạn của con trai chú Karl. Còn ba thì mắc họp, cuộc họp kéo dài hơn dự định nên ba không thể dứt ra được.”

Ba tôi đang tìm cách biện minh cho mình. Những từ ngữ tuôn ra một cách lộn xộn, rời rạc. Tôi không hình dung ra việc ba tôi chịu dành thời gian thực sự chuyện trò với mẹ tôi. Có lẽ bà ấy quá cô đơn, tôi đã không nghĩ tới điều này. Nếu không chịu nổi sự cô đơn, người ta thường không còn sự lựa chọn nào khác ngoài cái chết.

“Tang lễ sẽ được cử hành tại Bern. Ba sẽ gửi vé máy bay cho con. Nhưng ba sẽ không trả tiền vé máy bay cho ông ngoại. Con giải thích cho ông nhé.”

“Rất tiếc nhưng con sắp thi rồi nên không thể đi được. Tại sao không để ông ngoại đi thay con?”

“Con không muốn nhìn mẹ con lần cuối hay sao?”

Tôi đã nói lời tạm biệt với bà từ rất lâu rồi, từ khi tôi còn là một đứa trẻ. “Không, không hẳn thế ạ. Ba đợi tí. Con chuyển máy cho ông.”

Ông ngoại, phần nào dã đoán ra nội dung câu chuyện, tiến tới chiếc máy điện thoại với vẻ mặt thất thần. Ông ngoại và ba trao đổi về những việc cần phải làm. Ông ngoại cũng khước từ việc tới dự tang lễ. Tôi cắn miếng bánh mì nguội lạnh của mình và uống một ngụm trà loãng. Lúc tôi đang cất bữa trưa vốn là những thức ăn thừa từ tối hôm trước vào cặp sách thì ông ngoại bước vào bếp. Mặt ông tái xanh, vừa thương tiếc con gái vừa giận con rể.

“Nó đã giết con bé, thằng khốn nạn.”

“Ai cơ ạ?”

“Ba mày chứ ai. Ông muốn tới đưa tang nhưng ông không thể đi được. Đám tang của đứa con duy nhất mà cũng không đến được.”

“Thế thì ông đi đi.”

“Ông không đi được. Ông đang trong thời gian quản thúc. Giờ thì chỉ còn mình tôi cô đơn trên cõi đời này.”

Ông ngoại ngồi bệt xuống sàn bếp và khóc. “Đầu tiên là vợ, giờ tới con gái. Ôi cuộc đời!”

Tôi đặt tay lên vai ông ngoại để an ủi ông. Biết là sau đó hai tay tôi sẽ đầy mùi dầu bôi tóc nhưng chuyện đó chả đáng gì. Đúng vậy. Tôi cảm thấy cái gì đó giống như tình thương đối với ông ngoại. Ông là người luôn chiều theo ý tôi.

“Khổ thân ông ngoại. Nhưng ông vẫn còn có cây bonsai.”

Ông ngoại quay sang nhìn tôi.

“Cháu nói đúng. Lúc nào cháu cũng bình tĩnh. Thực sự là một đứa trẻ mạnh mẽ. Ông thì chả còn hy vọng gì nữa nhưng ông có thể trông đợi ở cháu.”

Điều này thì tôi đã nhận ra từ lâu. Trong bốn tháng kể từ khi tôi bắt đầu sống với ông ngoại, ông bắt đầu phó thác cho tôi mọi chuyện, từ việc nhà, tới chuyện chạy việc cho hàng xóm kiếm thêm tiền, thậm chí cả việc giao lưu tiếp xúc với họ để toàn tâm toàn ý với những cây bonsai. Ông thích chăm sóc những cây bonsai tới mức phát bệnh vì chúng.

Nhưng đầu óc tôi lúc này đang bận suy tính một chuyện khác. Tôi đang nghĩ cách làm thế nào để bảo vệ quyền lợi của chúng tôi sau cái chết của mẹ. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu ba muốn tôi sang Thụy Sĩ? Tôi sẽ phải làm gì? Hay nếu ba tôi quyết định quay lại sống ở Nhật Bản với Yuriko thì sao?

Nhưng cả hai khả năng trên đều không chắc chắn. Tôi đoán là không có mẹ, ba tôi và Yuriko sẽ vẫn ở lại Bern. Ông ấy hẳn cũng chả muốn đón tôi sang vì biết rằng tôi không hợp với Yuriko. Trong lá thư cuối cùng của mẹ tôi, tôi có thể cảm nhận thấy sự cô đơn của bà ở Bern, một người châu Á lạc lõng trong gia đình. May là tôi đã không sang bên đó với họ. Nghĩ tới đây, tôi chợt thở phào nhẹ nhõm.

Vài phút sau thì tôi có một cuộc gọi nữa, lần này là của Yuriko.

“Chào chị, phải chị đấy không?”

Lâu lắm rồi, dễ đến hàng tháng trời tôi mới nghe thấy giọng của Yuriko. Giọng con bé hơi khàn, có vẻ người lớn hơn, cũng có lẽ vì nó đang phải thì thào như sợ người khác nghe được. Nhưng tôi không có thời gian để nghe nó nói.

“Tao phải đi học bây giờ nên không có thời gian để tào lao. Mày muốn gì?”

“Mẹ vừa mới mất mà chị vẫn đi học được? Hơi lạnh lùng, chị không nghĩ vậy sao? Em nghe nói chị cũng sẽ không tới dự tang lễ. Chị nghiêm túc đấy chứ?”

“Sao? Mày cho thế là không bình thường à?”

“Đúng. Thật lạ! Chúng ta phải để tang mẹ. Ba nói thế. Em sẽ nghỉ học một thời gian và tất nhiên là em sẽ tới dự tang lễ.”

“Mày muốn làm gì thì làm. Tao phải đi học đây.”

“Nhưng thế thì thật khổ thân cho mẹ quá.”

Giọng Yuriko đầy vẻ trách cứ. Nhưng việc tôi háo hức tới trường ngày hôm đó chả có gì liên quan tới nó hay tới mẹ tôi. Ngược lại là khác. Tôi cuống lên đi học vì hôm nay là ngày Kazue dự định đưa ra thảo luận trước lớp học việc cô ta bị kỳ thị khi muốn tham gia nhóm hoạt náo viên của trường. Chắc từ trước tới nay ở trường Q chưa có ai làm thế bao giờ. Đó quả là một sự kiện có một không hai nên tôi sẽ rất thất vọng nếu phải bỏ lỡ.

Không phải là vì tôi cho rằng những chuyện ở trường quan trọng hơn cái chết của mẹ tôi. Tôi không có ý đó. Nhưng vì chính tôi là người khởi xướng ra chuyện này nên tôi muốn tận mắt chứng kiến Kazue sẽ giải quyết nó như thế nào. Việc mẹ tôi chết đã được giải quyết xong xuôi, đã chấm dứt. Tôi có nghỉ học hay không cũng không làm cho bà sống lại được nữa. Tuy nhiên tôi vẫn hỏi Yuriko về biểu hiện của mẹ những ngày cuối cùng trước khi bà mất.

“Gần đây mẹ có biểu hiện gì lạ không?”

“Có ạ. Hình như mẹ có vấn đề gì về thần kinh,” Yuriko vừa nói vừa khóc. “Mẹ cứ than phiền là giá gạo đắt nhưng hôm nào mẹ cũng nấu một nồi đầy ụ, thừa ứ ra. Mẹ biết là làm thế sẽ chọc giận ba nên bà cố tình làm cho ông ấy nổi điên. Thế rồi mẹ không nấu món bigos của ông nữa. ‘Đó là thứ đồ cho lợn ăn,’ bà cằn nhằn. Mẹ cũng không bước chân ra khỏi cửa nữa. Mẹ suốt ngày ở trong nhà, ngồi một mình trong bóng tối không thèm bật đèn lên. Khi em về nhà cứ tưởng không có ai, bật đèn lên thì thấy mẹ ngồi ngay trước bàn mắt mở trừng trừng. Sợ khiếp đi được. Mẹ nhìn em chằm chằm rồi nói những câu kiểu như, ‘Mày là con ai?’ Nói thật, em và ba bắt đầu cảm thấy bó tay với mẹ.”

“Tao có nhận được thư của mẹ, thấy có vẻ không bình thường nên tao mới hỏi mày thế.”

“Mẹ gửi thư cho chị à? Mẹ có nói gì không?” Yuriko hỏi vẻ tò mò.

“Chả có gì quan trọng. Mà tại sao mày lại muốn nói chuyện với tao?”

“Vì có một chuyện em muốn bàn với chị.”

Lạ thật đấy, tôi nghĩ, tự dưng thấy đầy cảnh giác. Tôi nghĩ tới khả năng tệ nhất. Bầu trời bên ngoài tối sầm lại và mưa mỗi lúc một to hơn. Tới được bến xe thì chắc tôi cũng ướt như chuột. Giờ thì cũng quá muộn để đến phòng sinh hoạt lớp đúng giờ thế nên tôi ngồi bệt xuống đệm tiếp tục câu chuyện, từ bỏ ý định lao tới lớp. Ông ngoại đang trải báo cũ để chuyển lũ bonsai từ hành lang vào trong phòng. Ông để cửa mở toang hoác nên trong nhà nghe rõ cả tiếng mưa rơi như trút. “Mày có nghe thấy tiếng mưa rơi không? Ở đây trời đang mưa sầm sập,” tôi hỏi con bé.

“Em chả nghe thấy gì. Chị có nghe thấy ba khóc không? Em nghe thấy ông gào khóc rất to.”

“Tao chả nghe thấy gì.”

“Giờ mẹ mất rồi, em không thể ở đây được nữa,” Yuriko nói.

“Tại sao?” tôi hét lên.

“Thì ba chắc chắn sẽ tái hôn. Chuyện này em rất rõ. Ba cặp kè với một phụ nữ trẻ ở nhà máy, một người Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nghĩ rằng không có ai biết. Nhưng Karl, Henri và tất cả mọi người đều biết. Chính Henri bảo em chứ ai. Nó còn nói chắc chắn rằng cô người Thổ kia đã mang bầu rồi nữa cơ thế nên ba hẳn sẽ cưới cô ta ngay khi có thể. Đó là lý do tại sao em không thể ở lại đây được nữa. Em sẽ quay về Nhật.”

Tôi ngồi bật dậy, hãi hùng, Yuriko sẽ quay trở lại? Tôi vừa mới tìm cách tránh được nó. Mới được có bốn tháng.

“Thế mày định sống ở đâu?”

“Ở chỗ chị thì sao ạ?” Yuriko ướm hỏi.

Tôi nhìn sang ông ngoại lúc này đang bận rộn lôi đám bonsai vào trong phòng, hai vai sũng nước mưa rồi trả lời rành rọt. “Không được. Dứt khoát là không.”